Μιλώντας τελευταία με έναν συγγραφέα... του είπα, πως θεωρώ, ότι η βιοτή και οι υποχρεώσεις προκαλούν προσκόμματα στην έμπνευση.. αλλά δήλωσα και με βεβαιότητα, για μένα, το εξής: Ότι ο συγγραφέας θα αποδώσει το απαύγασμα του..
θα φτάσει στην κορύφωση και θα γράψει το αριστούργημα του, όταν θα βρίσκεται σε κατάσταση... απολυτής θλίψης... Μου απάντησε με γελαστές φατσούλες... ότι η
δυστυχία του συγγραφέα... είναι ένα θέμα..
Και μετά... βάσει αυτής της καταχρηστικής μου διαπίστωσης... αναλογίστηκα:
Αυτοί οι "λέοντες" της Ελληνικής διανόησης του περασμένου αιώνα.. οι νομπελίστες, Γιώργος Σεφέρης (1963) και Οδυσσέας Ελύτης (1979)... πόσο δυστυχισμένοι
άνθρωποι πρέπει να ήταν;
Σκεπτόμενος αυτά... θέλησα να διαβάσω εκ νέου τις ομιλίες και των δυο "αετών" στη Σουηδική Ακαδημία... στη Στοκχόλμη, όταν παρελάμβαναν το βραβείο του κορυφαίου λογοτέχνη του κόσμου...
Υπέθεσα, ότι εκεί.. σε αυτή την ώρα της υπέρτατης τιμής και καταξίωσης γι' αυτούς,
θα είχαν μια εξομολογητική τάση, που θα φανέρωνε το ψυχικό υπόβαθρο του
δημιουργού..
Ο Σεφέρης όμως γέμισε με υπερηφάνεια όταν είπε:
"Ανήκω σε μια χώρα μικρή. Ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του λαού του, τη θάλασσα, και το φως του ήλιου. Είναι
μικρός ο τόπος μας, αλλά η παράδοσή του είναι τεράστια και το πράγμα που τη
χαρακτηρίζει είναι ότι μας παραδόθηκε χωρίς διακοπή. Η ελληνική γλώσσα δεν
έπαψε ποτέ της να μιλιέται."
Ανατρίχιασα.. όταν διάβασα και την αντίστοιχη ομιλία του Ελύτη.. 16 χρόνια μετά...
που το συνέχισε ακριβώς εκεί που το άφησε ο "παλιός":
Μοῦ ἐδόθηκε, ἀγαπητοί φίλοι, να γράφω σε μιὰ γλώσσα πού μιλιέται μόνον ἀπό
μερικά ἑκατομμύρια ἀνθρώπων. Παρ' ὅλ' αὐτά, μία γλώσσα πού μιλιέται ἐπί δυόμιση χιλιάδες χρόνια χωρίς διακοπὴ και μ' ἐλάχιστες διαφορές. Ἡ παράλογη αὐτή,
φαινομενικά, διάσταση, ἀντιστοιχεῖ και στην ὑλικό-πνευματική ὀντότητα τῆς χώρας μου. Ποὺ εἶναι μικρή σε ἔκταση χώρου και ἀπέραντη σε ἔκταση χρόνου. "
Για να μη γράψω και αλλά και στο τέλος, δεν θα τα διαβάσετε, γιατί θα φανούν πολλά.. σας προτρέπω, να δείτε ποιήματα και των δυο... να δείτε, πως αντιλαμβάνονται
τους ορούς: πατρίδα και εθνική ιδέα... Δυστυχώς αυτοί οι" φάροι ".. κάλλιστα, θα
εχαρακτηρίζοντο σήμερα.. εξτρεμιστές και εθνικιστές..
Ο Γιώργος Σεφεριάδης ήταν διακεκριμμένος διπλωμάτης στην Υπηρεσία της
Πατρίδας.. και ο Οδυσσέας Αλεπουδέλης υπηρέτησε το 1940 ως έφεδρος
Αξιωματικός στην πρώτη γραμμή πυρός (τα πραγματικά επίθετα τους)...
Η σχέση τους με την έννοια" Αγώνες του Έθνους ".. μόνο επιφανειακή δεν ήταν...
Όταν το μυαλό τους έκανε ατελείωτα και πικρά ταξίδια προς αναζήτησιν της
έμπνευσης... σταματούσαν πάνω τους, σαν πουλάκια... κάποιες φράσεις σπουδαίων Ελλήνων-ιδων, όπως:
-Ιτε παίδες Ελλήνων.
-Η ταν η επί τας.
-Ανδρών επιφανών πάσα γη τάφος.
-Μόλων λάβε.
-Για του Χριστού την πίστη την αγίαν και της Πατρίδος την Ελευθερίαν.
-Αν προχωρήσω, ακολουθήστε με... Αν δειλιάσω, σκοτώστε με.. Αν σκοτωθώ,
εκδικηθείτε με.
-Αμυνθήτε μετά λύσσης κατά του άτιμου και άνανδρου εχθρού.
Όμως οι ποιητές.. αυτά τα πουλιά δεν τα έδιωχναν από τα κλαράκια του μυαλού τους.. σαν ενοχλητικά, σαν εμμονικές ιδεοληψίες, που τους δέσμευαν τον πλουραλισμό
της σκέψης...
Τα άφηναν εκεί... τους άρεσε το κελάιδισμα τους...
Γιατί οι εθνικοί ποιητές ήταν.. σάρκα εκ της σαρκός της πατρίδας... Στην εσωτερική
θλίψη τους, αυτό τους γαλήνευε... Αυτό ήταν το αποκούμπι και η Μούσα... η Ελλάδα!
Η διανόηση γνώρισε άνθιση στην χωρά μας, στους καιρούς της ανοικοδόμησης...
Όταν ο κόσμος δεν είχε πολλά.. είχε όμως καρδιά, πίστη... τον ήλιο και τη θάλασσα...
Είχε τους λογοτέχνες, που έγραψαν για τα όνειρα του λάου, τους έρωτες σε
δύσκολους καιρούς, τα ιδανικά, τις πίκρες, τις μνήμες, τις πληγές των πόλεμων και του εμφυλίου..
Ο λαός βρήκε παρηγοριά στις γραφές των λογοτεχνών...
Αλλά και αυτοί αντιλήφθηκαν, ότι η δύναμη της πένας τους ήταν ουσιαστικά ένα
εθνικό εφόδιο...
Ήταν ένα νανούρισμα για να ξεχνιούνται τα βάσανα.. ήταν μια φωνή αφύπνισης..
Η γραφή των λογοτεχνών όμως ήταν και μια καμπάνα.. πού χτυπούσε βροντερά...
και υπενθύμιζε, ότι ο Έλληνας δε σκύβει.. δε χρωστά χάρη σε κανέναν.. Έχει
υπερηφάνεια.. Όπως έπεσε, με τα δικά του χεριά πάλι θα σηκωθεί.. Έχοντας ως
υπόβαθρο τον Ελληνικό πολιτισμό, αλλά και τους αγώνες των προγόνων.. Με
προσανατολισμό σε μια έννοιες, καθόλου παρεξηγημένες εκείνα τα χρόνια:
Στο όμαιμον, στο ομόθρησκον, στο ομόγλωσσον και στο ομότροπον.
Τα ποιήματα, κάποια στιγμή, έγιναν και τραγούδια..
Και μπόρεσε ο Έλληνας και τη λύπη να την κάνει πανηγύρι.
Ήρθε όμως η δεκαετία του 80'... όλα αυτά παραμερίστηκαν, για να να δώσουν την
θέση τους, στον ωχαδελφισμό, στο βόλεμα, στον εθνομηδενισμό και στον
κατακερματισμό των ηθών..
Και οι ποιητές έφυγαν.. για να έρθουν οι φθηνές βιντεοταινίες..
Αλήθεια τι θα ένιωθαν οι εθνικοί ποιητές μας... αυτόν τον καιρό της διπλωματικής
διγλωσσίας, του ενδοτισμού, της διαλλακτικότητας;
Πως θα ένιωθε ο Στράτης Μυριβήλης... όταν θα άφηνε για λίγο τη μουριά του.. εκεί
κάτω, στη γαλήνια Συκαμιά Λέσβου (είχα τη χαρά και τιμή να επισκεφθώ
οικογενειακώς).. και θα έβγαινε στην αυλή της Παναγιάς Γοργόνας, για να ατενίσει
απέναντι την αγαπημένη Αιολική Γη;
Πώς θα ένιωθε ο Καβάφης, ου έγραψε:
" Tιμή σ' εκείνους
όπου στη ζωή των
όρισαν και φυλάττουν
Θερμοπύλας. ";
Πώς θα ένιωθε ο Παλαμάς, η Δέλτα, ο Καζαντζάκης, ο Σικελιανός, ο Εμπειρίκος, ο
Βρεττάκος, ο Παπαδιαμάντης;
Αλλά και σπουδαίοι πνευματικοί άνθρωποι, όπως... ο Αθηνών και πάσης Ελλάδος
κ. κ. Χριστόδουλος, ο Γέρων Παϊσιος, ο Καργάκος, ο Σισανίου και Σιατίστης
κ. κ. Παύλος;
Που είναι κάποιος από αυτούς, να με καθοδηγήσει, τι πρέπει να πω τώρα στα παιδιά μου;
Πού είναι κάποιος από αυτούς, τώρα.. αυτές τις δύσκολες στιγμές της πατρίδας μας;
----------
----------
-----------
Χρόνια πολλά!!
Καλή Παναγιά!!
.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου