Ο ΔΙΑΒΟΛΟΣ ΠΟΥ ΘΑ ΓΙΝΟΤΑΝ ΑΓΓΕΛΟΣ

 --Τίνος είναι το κοπάδι; 

--Εσύ τίνος είσαι; 

--Ααα.. γυφτουλι.. Έχεις μεγάλη γλωσσά! 

--Εγώ δεν είμαι γύφτος.. εσύ είσαι.. 

--Θα πάρουμε πέντε σφαχτά.. Και θα μας βοηθήσεις να τα πιάσουμε.. 

--Αρματωμένοι και φοβερίζετε ένα παιδί; Εγώ σφαχτά δε δίνω.. Δεν είναι δικά μου.. Αν θέλετε, μαζί με   αυτά να πάρετε και μένα μαζί σας.. Γιατί αν δώσω σφαχτά και μείνω πίσω, θα με σφάξει αυτός που έχει το κοπάδι.. 

--Σωστός διάολος είσαι! 

--Αν είχα και εγώ άρματα θα σας έριχνα.. 

--Κοιτά ο μικρός! Πώς σε λένε; 

--Γιώργο με λένε.. 

--Ποιος είναι ο πατέρας σου; 

--Η μάνα μου έλεγε, ότι είναι ο Δημήτρης Καραϊσκος ο καπετάνιος.. Αλλά εγώ δεν τον βλέπω.. 

--Ο Καραϊσκος είναι ο πατέρας σου; Είσαι το Καραϊσκακι δηλαδή... χάχα.. Κατέβα ωρε.. Θα σε πάρουμε..  Θα σου δώσουμε και άρματα! 

--Ορκιστείτε! 

--Στο βόλι που θα μας φάει! 

Το αδύνατο μελαχρινό παιδί κατέβηκε.. 

Τότε τον είδαν από κοντά.. Τα μεγάλα μαύρα ματιά, που κόντευαν να βγουν από τις κόγχες σχημάτιζαν  ένα διαπεραστικό βλέμμα.. Ήταν μελαμψος και τον είχαν περάσει για γυφτουλι.. 

--Άκου καπετάνιε.. Όσο δεν έχω άρματα, με φωνάζουν και γύφτο.. και γιο της καλογριας.. Όταν θα πάρω άρματα θα το μάθουν όλοι, πως με λένε.. Το όνομα μου θα τους το βάλω μέσα στο μάτι.. 

15 χρόνια πριν... στο Μαυρομάτι Καρδίτσας σε μια βαθειά σπηλιά, μια μαυροφορεμένη γυναικά έσερνε τα βήματα της.. Προσπαθούσε να κρύψει κάτω από το μοναχικό της ράσο τη ντροπή της.. Την   φουσκωμένη της κοιλιά.. θα έφερνε ένα παιδί στο κόσμο.. 

Όμως.. αν και θα έπρεπε να έχει χαρά.. είχε φόβο, αγωνιά.. Ήταν καλογριά... Και δε μπορούσε αυτό να  γίνει φανερά.. 

ΝΟΘΟΣ ΚΑΙ ΟΡΦΑΝΟΣ

Ο Γιώργος Καραϊσκος γεννήθηκε το 1782.. Με το που γεννήθηκε, έπεσαν τα απόνερα του κόσμου πάνω  του.. Ήταν νόθος.. και το χειρότερο ήταν γιος μιας γυναικάς, που πάτησε τον ιερό της όρκο... Ήταν γιος καλογριας.. 

Η μητέρα του ήταν η Ζωή Διμισκη από τη Σκουληκαρια Αρτης... Πατέρας του ο σαρακατσάνος   αρματωλος Δημήτρης Καραϊσκος (αν και ουσιαστικά.. ποτέ δεν τον αναγνώρισε και δεν του έδωσε   σημασία).. 

Η Ζωή.. αφού γέννησε.. δε γινόταν να μείνει στο μοναχικό σχήμα.. αλλά και πάλι έμεινε κοντά στις   Εκκλησίες και στα μοναστήρια.. Ζούσε από τις ελεημοσύνες των καλογηρων και καλογραιων.. μιας και είχε ένα παιδί να θρέψει.. 

Ο μικρός Γιωργακης μεγάλωσε στα μοναστήρια.. Τον έπαιρνε από το χέρι η μάνα του.. Και χτύπαγαν τις πόρτες των Μόνων, οπού η Ζωή έκανε κάποιες δουλείες σαν νεωκορισσα πλέον.. για να έχει το παιδί   ένα πιάτο φαϊ.. 

Ο Γιώργος βλέποντας από μωρό.. τις μορφές Αγίων.. ανέπτυξε μια παράξενη ευλάβεια (αν και   βλάσφημος) και μια ισχυρή πίστη στον Θεό.. κάτι που δεν εγκατέλειψε ποτέ... 

Ταυτόχρονα όμως.. καθώς μεγάλωνε χωρίς πατρική φροντίδα.. με μια μάνα που δεν άντεχε τον   διασυρμό του καρπού μιας παράνομης σχέσης.. ήταν ατίθασος, καθώς ένιωθε, πως έπρεπε να   προστατέψει μόνος τον εαυτό του από τις κοροιδιες και τον χλευασμό.. έγινε εριστικός, βλάσφημος και βωμολόχος.. πράγμα που επίσης δεν εγκατέλειψε ποτέ.. 

Η Ζωή Διμισκή πέθανε, όταν ήταν ο Καραϊσκος 8 χρόνων.. και τον υιοθέτησε μια ποιμενική οικογένεια   Σαρακατσανων.. 

ΣΤΟΝ ΑΛΗ-ΠΑΣΑ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΚΑΤΣΑΝΤΏΝΗ

15 χρόνων βγήκε κλεφτής.. και από τότε έδειξε αρχηγικές τάσεις και στρατιωτικές αρετές καθώς ήταν   πανέξυπνος.. 

Όμως 3 χρόνια μετά έπεσε στα χεριά του Αλη-Πασα.. Στη φυλακή έλεγε στους άλλους κρατούμενους: 

--Οι πόνοι του κορμιού βαστιούνται.. Η ντροπή στον άνδρα δε βαστιέται.. 

Ο Αλης που είδε τον δυναμικό του χαρακτήρα και τον έκανε τζοχαντζαρη (σωματοφύλακα).. 

--Μιρ, μιρ.. ωρε μπιρο μ'.. 

--Δεν είμαι νύφη να προσκυνήσω.. 

--Ωρε γύφτο, τι είσαι άξιος να κανείς; 

--Αν με έχεις άξιο για αφέντη, κανε με αφέντη.. Αν για χοσμικιάρη (δούλο), κανε με χοσμικιαρη.. Αν για   τίποτα, ρίξε με στη λίμνη. 

Η πιο σκοτεινή περίοδος του Καραϊσκου ήταν η παραμονή στην άυλη του Αλη-Πασα.. Ακολούθησε τον Αλη και στην εκστρατεία κατά του Πασβανογλου στο Βιδινι (Βιντιν Βουλγαρίας) και βοήθησε στις διαπραγματεύσεις μαζί του.. 

Εκείνον τον καιρό στα Γιάννενα.. ο Καραϊσκος βρήκε ένα Σουλιωτοπουλο, να είναι όμηρος του Πάσα..   τον μικρό Φώτο Τζαβελλα.. 

--Πόσων χρόνων είσαι, ωρε Τζαβελλοπουλο; 

--Ποιος είσαι συ, που με ρωτάς; 

--Γιώργο Καραϊσκο με λένε.. Για κάλο σε ρωτάω.. 

--Τι κάλο να βρω από σένα, που δουλεύεις στον Αλη; 

--Δουλεύω στον Αλη.. αλλά για δικό μου λογαριασμό.. 

--Όλοι αυτό λένε.. 

--Εσύ δε φοβάσαι, μη σε ξεκάνει ο Αλης; 

--Όχι! Αν με ξεκάνει, ο πατέρας μου θα εκδικηθεί.. 

Το 1804 ο Καραϊσκος το 'σκασε από τον Αλη.. Τον αποπήρε ο Βεληγκεκας, ο αρχηγός των   τζοχαντζαραιων και δεν το δέχθηκε... 

Πήγε στα βουνά και βρήκε τον Κατσαντώνη.. 

--Πούθε έρχεσαι, ωρε γύφτο; 

--Απ' την άυλη τ' Αλη-Πασα.. Με έβρισε ο Βεληγκεκας και έφυγα.. 

--Κείνος ο Βεληγκεκας, τι λέει ωρε; 

--Τάζει, να σε ψήσει ζωντανό.. 

--Εμείς.. ξέρεις, γιατί πολεμάμε; 

--Ξέρω.. γι' αυτό ήρθα.. Για ένα φιλότιμο.. 

--Το φιλότιμο έρχεται δεύτερο.. Ποιο είναι πρώτο; 

--Ποιο είναι, καπετάν-Αντωνη; 

--Η λευτεριά! Και όχι να κανείς του κεφαλιού σου.. 

--Άμα έχω κεφάλι, κάνω και του κεφαλιού μου.. 

Ο Καραϊσκος 10 χρόνια υπηρέτησε με τον Κατσαντώνη.. Με την ανδρεία και την στρατηγική του τέχνη.. έφτασε να γίνει πρωτοπαλίκαρο.. 

Η φήμη απλώθηκε στα Τζουμέρκα, στ' Άγραφα, στην Ήπειρο, στη Ρούμελη και στον Μωρία.. Ο κόσμος  έβγαζε τραγούδια για τον Κατσαντώνη, τον αδελφό του Λεπενιωτη, τον Καραϊσκο, τον Τσογκα, τον   Δίπλα.. 

Το 1807 το Σώμα του Κατσαντώνη βοήθησε τους Ρώσους στη Λευκάδα κατά του Αλη Πάσα... Εκεί ο   Γιώργος γνώρισε τον υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας, Ιωάννη Καποδίστρια.. Μέτα γύρισαν στ' Άγραφα.. 

Το 1808 ο Κατσαντώνης σκοτώνει τον Βεληγκεκα, που φοβέριζε, ότι θα τον ψήσει ζωντανό... στη μάχη   του Προσηλιακού.. 

Όμως τελικά συλλαμβάνεται το 1809 και θανατώνεται από τον Αλη-Πασα.. 

Καπετάνιος γίνεται ο αδελφός του, ο Λεπενιωτης.. 

Την επόμενη χρόνια εντάσσονται στα Ελληνικά τάγματα, που σύστησαν οι Αγγλοι για να διώξουν τους   Γάλλους από τα Επτάνησα.. 

Το 1812 όμως διαλύεται οριστικά η ομάδα του Λεπενιωτη.. 

Ο Αλη-Πασας είχε δυναμώσει και σήκωσε κεφάλι στον Σουλτάνο.. Δεν εμπιστευόταν τους Τούρκους.. πιο πολύ τους Αρβανίτες και τους Έλληνες.. Ενας-ενας οι καπεταναίοι πήγαν σε αυτόν.. 

Ο Ανδρούτσος.. ο Θανάσης Γραμματικός (Διάκος).. ο Δυοβουνιώτης.. και ο Καραϊσκος.. 

Ο Αλης τον έκανε μπουλουκμπαση (υπαξιωματικό).. 

Την πρώτη περίοδο στα Γιάννενα.. νυμφεύτηκε την Εγκόλπια (Γκολφω) Ψαρογιαννοπουλου.. 

Έκτος από πολεμιστής ο Καραϊσκος ήξερε πολύ καλά και την κτηνοτροφία.. Ασχολήθηκε και με το   εμπόριο σφαγίων.. Εκείνη την περίοδο διέμενε τα καλοκαιριά οικογενειακώς κοντά στην Καλαμπάκα.. Αλλά υπέφερε από μικρός από φυματίωση.. και πάντα έψαχνε γιατρούς και γιατροσοφους.. 

Όμως το 1820 ο Αλη-Πασας κηρύχθηκε αποστάτης από τον Σουλτάνο.. και σιγά-σιγα οι Έλληνες τον εγκατέλειψαν.. Ο Καραϊσκος αν και τον βοήθησε στην αρχή μετά έφυγε και αυτός.. Φυγάδευσε την οικογένεια του από τα Γιάννενα, που μύριζαν μπαρούτι, στο νησί Κάλαμος (απέναντι   από το όρος Μυτικας Αιτωλοακαρνανίας).. 

Βλέπετε φανερά.. τον καιροσκοπισμό του Καραϊσκου αυτά τα πρώτα χρόνια.. Όπου έβρισκε κεραμίδι,   έμπαινε από κάτω, να μη βρέχεται.. 

Η ΏΡΑ ΤΗΣ ΛΕΥΤΕΡΙΑΣ

Τον Ιανουάριο 1821 μαζευτήκαν στη Αγιά Μαύρα Λευκάδας, πολλοί καπεταναίοι.. Μακρής, Ανδρούτσος, Καραϊσκος.. ο Κυριακούλης Μαυρομιχάλης.. ο Υδραίος Τομπάζης.. κ. α. Υπήρχε και 3μελης επιτροπή   Φιλικών υπό τον Ιωάννη Ζαμπελιο.. 

Εκεί φέρεται ο Καραϊσκος μαζί με άλλους.. να έδωσε τον όρκο της Φιλικής Εταιρείας.. 

Τους ανακοινώθηκε η έναρξη της Επανάστασης για τις 25 Μαρτίου.. κάτι που δεχθήκαν με ενθουσιασμό.. 

Γονυπετεις έκαναν Δοξολογία στο ερημοκκλησι του Αη-Γιωργη.. και με δάκρυα παρακάλεσαν Τον Δημιουργό, να τους σκεπάσει με Την Χάριν Του.. και να σώσει την Ελλάδα.. 

Η βασανισμένη ψυχή του καπετάνιου έβρισκε έναν σκοπό... 

Η ομάδα του διαλεχτή... Είχε τον Μπακογιαννη, που του παρουσίασε το φλάμπουρο.. Έναν Σταύρο σε   κυανό φόντο.. 

"Κάλο το φλάμπουρο.. κάλος και ο φλαμπουριαρης.. Το φλάμπουρο είναι η Πατρίδα.. οπού στέκεται το φλάμπουρο, στεκόμαστε και μεις.. Όπου πάει το φλάμπουρο, πάμε και μεις.." 

Είχε τον Κλεφτογιαννο.. τον Κρανιά.. 

Είχε τον Κατσουλα.. πού τον όρισε να γράφει τα γράμματα.. 

--Κατσουλα.. εσύ θα γράφεις τις γραφές που θα στέλνουμε.. 

--Δεν ξέρω πολλά γράμματα, καπετάνιε.. 

--Δεν πειράζει.. Θα τα γράφεις όπως τα ξέρεις και όπως τα λέω εγώ.. Δε θέλει με το ν και με το σ.. 

Με την έναρξη της επανάστασης.. Τον Απρίλιο του 21 ο Καραϊσκος πήγε στην Βόνιτσα να ξεσηκώσει   τους Ακαρνανες, αλλά δεν τα κατάφερε.. 

Πήγε στα Τζουμέρκα.. και οργάνωσε στρατόπεδο με άλλους οπλαρχηγούς της Δυτ. Στερεάς Ελλάδας στο Πετά Αρτης.. Τον Μαϊο συμμετέχει στη μάχη του Κομποτιου αλλά τραυματίζεται σοβαρά.. 

Ήταν που κυνήγησε τους Τούρκους.. ανέβηκε σε μια πετρά και τους έδειξε τον πισινό του, για να τους   εξευτελίσει (Τα έκανε αυτά τα χαζά).. Και πυροβόλησαν και τον τραυμάτισαν στους γλουτούς.. Δηλαδή άσκοπος τραυματισμός.. 

Κατέλαβε την Αρτα τον Σεπτέμβριο του 21.. 

Ο Καραϊσκος κατάφερε να γίνει πρωτοκαπετάνιος των Αγράφων.. 

Όμως το αρματολίκι των Αγράφων το ήθελε και ο Γιαννάκης Ραγκος, ευνοούμενος του Αλεξάνδρου   Μαυροκορδάτου... Από τότε είχαν κόντρα ο καπετάνιος με τον Φαναριωτη πολιτικό.. 

Έκανε συμφωνία με τον Χουρσιτ-πασα και κράτησε τα Άγραφα.. και κέρδισε χρόνο.. και οι λοιπές Ελληνικές δυνάμεις απασχολήθηκαν   στην 1η πολιορκία του Μεσολογγίου και στην αναχαίτιση του Δράμαλη.. 

Μέτα τη λύση της 1ης πολιορκίας Μεσολογγίου.. μέρος του στρατού του Κιουταχή και του Ομέρ   Βρυώνη έπρεπε να περάσουν από τα Άγραφα.. από του Κορακου το γεφύρι, στην Αργιθεα Καρδίτσας.. 

Ο Καραϊσκος τον Γενάρη 1823 ήταν στο μοναστήρι της Ταταρνας.. μπήκε στην Εκκλησιά και   προσευχήθηκε.. 

— Τώρα θὰ σὲ ἰδῶ, Μαυρομάτα· ἄν νικήσωμε, θὰ σὲ προσκυνῶ γιὰ Παναγία, ἰδὲ... 

Έπιασε τον Άγιο Βλασσιο (Σολοβακος) με 1000 άνδρες και κατόρθωσε να διώξει τους Τούρκους στο   Αγρίνιο.. Όμως μετά αρρώστησε και πήγε στην Ιθάκη.. να δει γιατρούς.. Και αυτοί του έδιναν λίγη ζωή.. Του είπαν να μείνει στο νησί.. 

Όμως δεν ήθελε να αποχωριστεί την στεριά.. Πήγε στο μοναστήρι της Παναγιάς Προυσιωτισσης για να  ιαθεί.. 

Ιούλιο του 23 λαμβάνει μια επιστολή από τον Μαχμούτ Πάσα (Δράμαλη) της Λάρισας.. 

«Με λέγουν Μαχμούτ πασιά Σκόδρα. Είμαι πιστός, είμαι τίμιος. Το στράτευμα μου το περισσότερον σύγκειται από χριστιανούς. Εδιορίσθην από τον Σουλτάνον να ησυχάσω τους λαούς. Δεν θέλω να χύσω αίμα. Μη γένοιτο. Όποιος θέλει να είναι με εμένα, πρέπει να είναι πλησίον μου. Όποιος δεν θέλει ας καρτερεί τον πόλεμό μου. Δέκα πέντε ημέραις σας δίδω καιρόν να σκεφτείτε». 

Ο καπετάνιος έλεγε στον γραμματικό τι θα απαντήσει.. 

Αυτός στάθηκε 2-3 φόρες. 

--Έτσι θα το γράψω; 

--Έτσι όπως σου τα λέω.. και δεν θα αφήσεις τίποτα.. 

«Μου γράφεις ένα μπουγιουρντί λέγεις να προσκυνήσω, κι εγώ, πασά μου, ρώτησα τον π@@@@@ μου τον ίδιον, κι αυτός μου αποκρίθηκε να μην σε προσκυνήσω, κι αν έρθεις κατ’ επάνω μου ευθύς να πολεμήσω…» 

Τον Αύγουστο του 23 έγινε η μάχη του Κεφαλόβρυσου.. Ο Καραϊσκος ήταν άρρωστος, αλλά έστειλε ένα σώμα ανδρών να βοηθήσει.. 

Εκεί έχασε την ζωή του ένας αγνός ήρωας.. ο αετός του Σουλίου και αρχιστράτηγος της Ρούμελης, Μάρκος Μπότσαρης.. 

Γράφει ο ιστορικός Πουκεβίλ.. 

Εκείνη τη στιγμή, οι Έλληνες, αν και νικούσαν, διέκοψαν τον αγώνα για να παραλάβουν τον νεκρό αρχηγό τους και τα λάφυρα.. Τον πήραν τ' αδέλφια του οι Σουλιώτες.. 

Ο νεκρός μεταφέρθηκε στο Μεσολόγγι με θριαμβική πομπή. Του θριάμβου προηγούνταν Τούρκοι αιχμάλωτοι, ακολουθούσαν οι αιχμαλωτισμένοι ίπποι των αξιωματικών με πολύτιμα επισάγματα και πενήντα τέσσερις σημαίες των εχθρών. Ο νεκρός Μάρκος ήταν καλυμμένος με γαλάζια χλαμύδα. Ήταν κυκλωμένος από τους αδελφούς του Σουλιώτες. Ακολουθούσαν τα λάφυρα που ήταν ζώα, όπλα, σκηνές, πολεμοφόδια και άλλα στρατιωτικά εφόδια και το ταμείο των εχθρών. 

Σταματατησαν για λίγο στη Μονή Προυσσου.. Έφεραν οι Σουλιῶτες τὸ λείψανό του καὶ τὸ ξάπλωσαν ἐμπρὸς ’σ τὸ νάρθηκα τῆς ἐκκλησιὰς τοῦ Μοναστηριοῦ. Σηκώθηκε τότε ὁ Καραϊσκος ἀπὸ τὸ κρεββάτι κ’ ἐπῆγε σέρνοντας καὶ φίλησε μὲ δάκρυα τὸ νεκρὸ τοῦ Μάρκου κ’ εἶπε: 

— Ἄμποτε, ἥρωα Μάρκο, κ’ ἐγὼ ἀπὸ τέτοιο θάνατο νὰ πάω. 

Ήταν προφητικός.. 

Λίγο καιρό αργότερα έλαβε πάλι επιστολή.. τώρα από τον Σιλιχτάρ Μπόδα, αρχηγού του τουρκικού στρατεύματος των Τρικάλων.. 

Απάντησε: 

«Έλα, σκατότουρκε… έλα Εβραίε, απεσταλμένε από τους γύφτους, έλα ν’ ακούσεις τα κέρατά σας, γ@@@ την πίστιν σας και τον Μωχαμέτη σας (βρίζει τον προφήτη Μωάμεθ!). Τι θαρρεύσετε κερατάδες… Δεν εντρέπεσθε να ζητείτε από ημάς συνθήκην με έναν κοντζιά σκατοΣουλτάν Μαχμούτην (βρίζει τον Σουλτάνο!), να τον χέσω και αυτόν και τον Βεζίρην σας και τον Εβραίον Σιλιχτάρ Μπόδα την πουτάνα!» 

Φανταστείτε σήμερα.. πού μόνο και μόνο για τις απεικονίσεις του Προφήτη Μωάμεθ, οι άφιλοι Μουσουλμάνοι στην Ευρώπη σκότωσαν ανθρώπους.. τι οργή θα είχαν για τον Καραϊσκο.. Αλλά η απάντηση που θα έπαιρναν από τον ίδιον θα ήταν (στην πιο επιεική της μορφή): "Ελάτε με την όπισθεν". 

Η ΔΊΝΗ ΤΟΥ ΕΜΦΥΛΊΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΚΑΚΕΣ ΕΠΙΡΡΟΕΣ. 

Τις αρχηγικές τάσεις του καπετάνιου.. τις εμπόδιζε ο Μαυροκορδάτος, που προωθούσε για επικεφαλής των Ελληνικών δυνάμεων στ' Άγραφα τον Γιαννάκη Ραγκο.. 

Οι Τζαβελλαιοι και άλλοι οπλαρχηγοί στήριζαν τον Καραϊσκο.. 

Υπήρξαν και εμφύλιες συμπλοκές μεταξύ των δυο ομάδων εκείνον τον καιρό, όταν οπαδοί του Μαυροκορδάτου και του Ραγκου κατέλαβαν το Αιτωλικό.. 

Ο οπλαρχηγός Νικόλαος Στουρνάρης έστειλε επιστολή συμφιλίωσης στον Καραϊσκο.. 

Αυτός εγωιστικά και άξεστα απάντησε: 

«Γενναιότατε αδελφέ καπετάν Νικόλα… είδα όσα με γράφεις. Έχει και τουμπερλέκια (τουρκικά όργανα του ιππικού) ο π@@@@@@ μου, έχει και τρουμπέτες (ελληνικά όργανα). Όποια θέλω από τα δυο θα μεταχειριστώ…». 

(Λέει ουσιαστικά.. ότι θα συμμαχήσει και με Έλληνες.. αλλά και με Τούρκους, ανάλογα το συμφέρον του). 

Δίκαια, θεωρώ, ήταν η ανταπάντηση του Στουρναρη: 

"Γυφτομπασταρδι.. επειδή έχεις και τουμπερλέκια και τρουμπέτες, βάστα λοιπόν, διότι ο π@@@@@@ μας και με τουμπερλέκια και με τρουμπέτες θέλει σε κυνηγήσει…». 

Με αυτά και με αυτά.. ο σκοτεινός Μαυροκορδάτος,(βάσει των ύβρεων του Καραϊσκου.. πού τα πιο πολλά τα έλεγε για εντυπωσιασμό).. τον κατηγόρησε λέγοντας, πως ο γιος της καλογριας είχε συμφωνήσει με τον Ομέρ Βρυώνη, να παραδώσει το Μεσολόγγι και Αιτωλικό στους Τούρκους... και διόρισε επιτροπή, για να" αποκαλυφθεί η προδοσία ".. 

Έσυραν τον Καραϊσκο να λογοδοτήσει στο Αιτωλικό (Απρίλιος 24).. και ενώ διεπιστώθησαν οι ανακρίβειες των κατηγόριων.. εκδόθηκε προκήρυξη των εγκλημάτων του Καραϊσκου με τον τίτλο «Προσωρινή Διοίκηση της Ελλάδος». Κατά την προκήρυξη που ήταν πράξη διοικητική και όχι δικαστική, η εν λόγω επιτροπή έκρινε τον πρωτοκαπετάνιο ένοχο «εσχάτης προδοσίας» άνευ δίκης. Παρ' όλα αυτά είναι αμφίβολο αν η απόφαση εκείνη της επιτροπής δημοσιεύθηκε ποτέ. Πάντως στερήθηκε όλων των βαθμών και των αξιωμάτων του και διατάχθηκε να αναχωρήσει από το Αιτωλικό. Οι δε πολίτες διατάχθηκαν να αποφεύγουν κάθε επικοινωνία με τον «εχθρό της πατρίδας», εφόσον αυτός «δεν μετανοήσει και προσπέσει στο έλεος των Ελλήνων και ζητήσει συγχώρησιν». 

Κάνω μια κρίση εδώ.. Η Ελλάς το 1821 είχε την ευτυχία να έχει άξιους πολεμιστές.. αλλά και την ατυχία να έχει ανάξιους πολίτικους... Όπως αυτό το τομάρι από το Φανάρι, τον Μαυροκορδάτο (στην ίδια κατηγορία βάζω και τη ντροπή του Συρρακου, Κωλεττη).. 

Άνθρωποι που κόντεψαν να διαλύσουν τον Αγώνα, γιατί έβαζαν μπροστά την φιλαρχία τους και τα σκοτεινά τους συμφέροντα.. Ήσαν υπαίτιοι τις περισσότερες φόρες για τις εμφύλιες διαμάχες.. 

Ο Καραϊσκος μετά από αυτά.. κατέφυγε στο Καρπενήσι... Όμως τον έτρωγαν τα χεριά, να πιάσει πάλι τα κουμπουριά, να πολεμήσει τους Τούρκους και να ενεργοποιήσει την ομάδα του.. 

Έριξε τον εγωισμό του και τον Μάιο ζήτησε εγγραφή συγγνώμη από τον Μαυροκορδάτο.. Αυτός δεν την δέχθηκε.. 

Τελικά στις 25 Ιουνίου 1824 πήγε στο Ναύπλιο όπου η Κυβέρνηση του επανέφερε όλους τους βαθμούς και τα αξιώματά του.. 

Μέτα την αποκατάσταση του.. 

διεταχθη από την Κυβέρνηση να εκστατευσει στην Ανατολική Ρούμελη επικεφαλής 300 μισθοφόρων.. 

Βρέθηκε λύση και στα Άγραφα.. καθώς έγινε αρχηγός στις Ελληνικές δυνάμεις στο ανατολικό κομμάτι των Αγράφων.. ενώ στο Δυτικό έγινε ο Ραγκος.. 

Ο Καραϊσκος ανέβαινε σε φήμη και άξια.. 

Όμως στις αρχές του 25.. ο καπετάνιος αμαύρωσε το ηρωικό βιογραφικό του.. 

Μαζί με τον αδελφικό του φίλο Κίτσο Τζαβελλα έλαβε μέρος στον 2ο εμφύλιο, πουλώντας εκδούλευση στους" κυβερνητικούς ".. Χωρίς εντολή, με το πρόσχημα, ότι θέλουν να πατάξουν τους" αντάρτες "... Συγκεκριμμενα έκαναν πλιάτσικο, χωρίς ντροπές, στα σπίτια των Ζαϊμηδων στην Κερπινη Καλαβρύτων.. 

Από εκεί και μετά όμως.. 

Έφτασε ο Αιγύπτιος Ιμπραήμ με τον στρατό του.. Απρίλιο του 25, ο Καραισκος παίρνει μέρος στη μάχη εναντίον του στο Κρεμμύδι Μεθωνης, αλλά οι Έλληνες χάνουν.. 

ΕΝΑΣ ΑΡΧΗΓΟΣ ΑΠΟΚΑΛΎΠΤΕΤΑΙ

Η Επανάσταση κινδυνεύει.. Η Κυβέρνηση στέλνει τον καπετάνιο στη Ρούμελη, οπού αυτός αρχίζει να δείχνει πρωτοφανή ζήλο και ηρωϊσμο.. 

Τον Μαϊο απέτρεψε την κατάληψη του Δίστομου από τους Τούρκους.. 

Το Μεσολόγγι επολιορκειτο.. Ο Καραϊσκος μαζί με τον Τζαβελλα καταστρώνουν σπουδαίο σχέδιο περικλυσωσης των πολιορκητών Τούρκων.. Προκάλεσαν διακοπή της πολιορκίας, σοβαρές απώλειες στους Τούρκους και αναπτέρωσαν το ηθικό των πολιορκημένων Μεσολογγιτων.. 

Ταυτόχρονα ο καπετάνιος πήγε στ' Άγραφα με 3000 άνδρες αποδεκατίζοντας Τούρκους αλλά και φιλοτουρκους Χριστιανούς.. 

Μέτα πήγε στον Βάλτο, διήλθε τη" λάσπη του Καρβασαρα (Αμφιλοχία) ".. έδωσε νικηφόρα μάχη, Νοέμβριο του 25.. και στρατοπέδευσε στο Δραμαγεστο (Αστακός).. 

Ήταν ξεχωριστός στον τρόπο, που εμψύχωνε και ξεσήκωνε τους άνδρες του στην μάχη.. Με προτροπές, αστεία, βωμολοχίες.. αλλά και με προσβολές.. 

Είχε μαζί του ένα παλιοπανι, που αυτός το είχε ονομάσει" βρακί της Κατερίνας ".. Όποιος φοβόταν, τον κυνηγούσε ο καπετάνιος, να του φορέσει το βρακί για να του ξυπνήσει το φιλότιμο.. 

Αλλά.. σε οποίον έδειχνε ηρωϊσμο, ο Καραϊσκος έβγαζε από πάνω του κουμπουριά, σπάθες.. και του τα χάριζε (μεγάλη τιμή να σου χαρίσει ο πρωτοκαπετάνιος τ' άρματα του!). 

--Παρ' τα! Αλλά θέλω να μου φέρεις πίσω.. κεφάλια αρβανίτικα! 

Του Αγίου Λάζαρου.. 10/11 Απριλίου 1826 το Μεσολόγγι έπεσε.. 

Ο Καραϊσκος ήταν άρρωστος, στον Πλάτανο Ναυπακτίας.. Αλλά σηκώθηκε, έστειλε παρατηρητές στη Γέφυρα της Βαρνακοβας, για να δει πόσοι γλύτωσαν.. και φρόντισε ο ίδιος για ψωμί και σφαχτά για τα" λείψανα της Εξόδου ".. 

ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΙ ΑΡΧΙΣΤΡΑΤΗΓΟΣ

Ο καπετάνιος τον Ιούνιο του 26 πήγε στο Ναύπλιο να ζητήσει οικονομική ενίσχυση από την Κυβέρνηση.. 

Δυστυχώς η επανάσταση έσβηνε στη Ρούμελη.. Οι Έλληνες κρατούσαν μόνο την Αθηνά, την Κάζα (μεταξύ Βοιωτίας-Αττικης) και τα Δερβενοχωρια.. 

Εκεί πήγε σε ένα τραπέζι με τον Κίτσο Τζαβελλα.. 

Τα ματιά του, παρ' όλη τη γενική κατήφεια, έλαμψαν.. όταν είδε εκεί τον Γερο, τον Θοδωρακη Κολοκοτρώνη.. Φυσικά είχαν ξανασυναντηθεί.. Ασκούσε μεγάλη επιρροή πάνω του.. Πάντα ο Κολοκοτρώνης του καλομιλούσε, τον παρότρυνε, τον συμβούλευε.. Ένιωθε στους λογούς του μια ζεστασιά, μιαν αγνότητα.. Πράγματα που δεν ένιωσε ποτέ από πάτερα.. Πολλές φόρες στη μάχη, σκεφτόταν αν αυτό που έκανε ήταν το σωστό και αν θα το ενέκρινε ο Κολοκοτρώνης.. 

Τον μάλωνε κιόλας ο Γερός.. αλλά ο Καραϊσκος ποτέ δεν του αντιμίλησε, όπως είχε συνήθειο.. Παρ' όλο που κάνα-δυο φόρες τον είπε και αυτός γύφτο.. Είχε σκυμμένο το κεφάλι και άκουγε.. 

Κάθισαν, έφαγαν.. ο Τζαβελλας έπιασε ένα Σουλιώτικο τραγούδι: 

" Καλωσορίστε, φίλοι μου, 

φίλοι μου αγαπημένοι, 

καθίστε, ησυχάσετε

να φάμε και να πιούμε, 

να πούμε και τα ντέρτια μας

και τα παράπονα μας. "

Τον Κολοκοτρώνη τον πήραν δάκρυα.. Άλλη φορά δεν τον είδαν έτσι.. 

Μουρμούραγε η παρέα:" Κλαίει ο Γερός.. "

Του είπε ο Καραϊσκος: 

--Κλαις, στρατηγέ Θοδωρακη; 

--Μονό τα τραγούδια μας έμειναν.. Όλοι για κλαμματα είμαστε.. Τόσοι αγώνες να πάνε χαμένοι! 

--Μη κλαις, στρατηγέ.. 

Ο Κολοκοτρώνης φούντωσε.. 

--Εσύ, Γιώργο.. είσαι πρώτος καπετάνιος.. Τι καμώματα είναι αυτά; Βγαίνεις στα διάσελα, ανεβάζεις τη φουστανελλα και δείχνεις τ' αχαμνά σου στους Αρβανίτες!! Τι είναι αυτά; Και τι παλιογλωσσα είναι αυτή, Γιώργο; Θα στη κόψω με το χαντζάρι.. Αυτά έμαθες στα μοναστήρια; 

Ο Καραϊσκος δεν έβγαλε κουβέντα.. 

--Γιώργο.. δεν έχουμε άλλον πολέμαρχο σαν εσένα.. Θα σου δώσω τον ανεψιό μου τον Νικηταράκαι τον γιο τον Γενναίο.. Και θα πω στην κυβέρνηση, να σε ορίσει Αρχιστράτηγο της Ρούμελης! 

Ο Γιώργος γούρλωσε τα ματιά.. Δεν έπαιρνε ανάσα.. Μάζευε τόσες ντροπές από μικρό παιδί.. Να τον μειώνουν και να τον προσβάλλουν.. Και έφτασε η ώρα, να τον στεφανώσει ο Θεός με τέτοια δόξα.. 

Κατόπιν αυτού.. η νεοπαγής Διοικητική Επιτροπή με πρόεδρο τον Ανδρέα Ζαϊμη, θεώρησε τον "Γιο της καλογριας" ως τον αξιωτερο για την αρχιστρατηγία.. 

Ο Καραϊσκος δάκρυσε μαζί με τα αλλά.. και που ο Ζαϊμης τον συγχώρεσε για το πλιάτσικο στα σπίτια του στην Κερπινη.. τον αγκάλιασε.. και πήρε το χαρτί του διορισμού.. 

Παρών ήταν και ο Υδραίος Μπουντουρης.. 

--Δεν έκαμες έως τώρα όσο έπρεπε το χρέος σου προς την πατρίδα, Γιώργο. Ο Θεός να σε φώτιση να το κάμης από εδώ και εμπρός. 

--Δεν το αρνούμαι. Όταν θέλω γίνομαι άγγελος. Και όταν θέλω γίνομαι διάβολος. Από τώρα έχω σκοπό να γίνω άγγελος για την σωτηρία της πατρίδας. 

Την υπόσχεση του αυτή την τήρησε.. 

Του σύστησαν τον ποιητή Παναγιώτη Σουτσο.. 

--Έλα μαζί μου, να γράψεις για τον πόλεμο.. 

Βγήκε έξω από το Κυβερνείο, στο Μπούρτζι.. Τον περίμεναν τα πρωτοπαλίκαρα.. 

Αυτός ήταν χαρούμενος σαν μικρό παιδί.. 

--Ξέρετε τι έχω στο σελάχι; Το χαρτί που με κάνει αρχιστράτηγο.. Πήρα το πόστο του αδελφού μου, του Μάρκου.. Αλλά αρχιστράτηγο κανονικό θα με κάνετε εσείς.. και ο Κιουταχής που περιμένει να τον χτυπήσουμε.. 

Από εδώ και πέρα άρχισε να αναδεικνύεται η πολεμική δεινότητα του καπετάνιου.. Και όσες φόρες χρειάστηκε, παραμέρισε τον εγωισμό του και τα πάθη του.. για το κοινό κάλο.. 

19 Ιουλίου 1826 ξεκίνησε για την Ρούμελη, οπού την είχαν διπλαρώσει ο Κιουταχής με τον Ομέρ Πάσα.. 

Ο Κιουταχής με 10. 000 στρατό πολιορκούσε την Αθηνά.. 

Ο Καραϊσκος συγκρότησε γενικό Ελληνικό στρατόπεδο στην Ελευσίνα.. Στις 6 και 8 Αυγούστου νικά τους Τούρκους στο Χαϊδάρι... Έκανε μεγάλη προσπάθεια για την ανακούφιση των πολιορκημένων Ελλήνων.. 

Ο Κιουταχής σιγά-σιγα από κυνηγός έγινε κυνηγημένος.. καθώς τον καθήλωναν τα σπουδαία κυκλωτικά σχεδία του Καραϊσκου.. 

Τον ίδιο μηνά.. με ένα μπρίκι από την Ελευσίνα ο αρχιστράτηγος πήγε στον Πειραιά, για να επισκεφθεί τον Γάλλο ναύαρχο Δεριγνυ, οπού είχε αράξει την φρεγάτα του.. Μαζί του πήρε και το πρωτοπαλίκαρο Χρηστιδη.. 

Έλα που ο Δεριγνυ είχε καλέσει και τον Κιουταχή και τον Ομέρ Πάσα! Και μπορεί να το έκανε επίτηδες.. 

Είδε ο Χρηστιδης Τούρκους.. 

--Καπετάνιε, μήπως μας κάνουν καμμια μπαμπεσιά; 

--Αα.. έλα κοντά, κιοτή! 

Είπε ο Καραϊσκος.. αλλά έπιασε και τη λαβή της σπάθης.. 

Μπήκαν στην σάλα.. 

Ταραχθηκε και ο Κιουταχής.. 

--Που είναι το μπλουκι σου (μπουλούκι, υποτιμητικά το στράτευμα), ωρε Καραισκο; 

--Μπλουκι θα κάνω εγώ τον δικό σου στρατό, πάσα.. 

--Σε περίμενα να έρθεις στα Μπιτολια (Μοναστήρι Αχριδας) να με προσκυνήσεις να σου δώσω όλα τα βιλαετια.. 

--Εγώ δε θέλω αυτά που θα μου δωκεις.. αλλά αυτά που θα πάρω.. 

--Τσι μπεν, Καραϊσκο.. Σι σκον.. 

--Ποιος είσαι εσύ που θα σε προσκυνήσω; 

--Είμαι της Ρούμελης Βαλεσης (βαλης, διοικητής).. 

--Και εγώ το ίδιο είμαι.. να δούμε στο τέλος ποιος θα μείνει.. 

--Αυτό το μέρος το πήραμε με το σπαθί και θα το κρατήσουμε.. 

--Ο' τι κρατήσετε με το σπαθί, χαλάλι σας.. Να ιδούμε, τι θα πει και το δικό μας σπαθί τώρα.. 

--Η ώρα η καλή! 

--Καλήν αντάμωση! 

Τον Οκτώβριο του 26 ο αρχηγός της Φρουράς της Αθηνάς, Γιάννης Γκούρας σκοτώνεται.. Ο Καραϊσκος ενίσχυσε και την φρουρά της Ακρόπολης με σώμα 400 ανδρών υπό τον Κριεζωτη.. Αλλά για να μπορέσει να περάσει αυτός, επιτέθηκε στο Μενίδι, για να τραβήξει έξω τους Τούρκους.. 

Όταν μπήκε ο Κριεζώτης έριξε 9 κανονιές από την Ακρόπολη.. 

Ήταν το σινιάλο της επιτυχίας.. 

Ο καπετάνιος.. αν και βαρεία άρρωστος συνέχισε να δρα.. 

Εδώ πρέπει να σας πω.. ότι από την αρχή της επανάστασης.. τον είχε ακολουθήσει μια τουρκοπούλα, η οποία είχε βαπτισθει Χριστιανή.. Πήρε το όνομα Μαρία (Μαριώ).. Αλλά στο στράτευμα ντυνόταν με ανδρικά ρούχα, για να μην σκανδαλίζονται οι στρατιώτες.. Ο Καραϊσκος τη φώναζε Ζαφείρη.. Ήταν πολύ πίστη και του παρείχε ιατρική κυρίως φροντίδα... 

Τώρα.. αν είχαν και άλλου είδους σχέση, δεν επιβεβαιώνεται από κάπου.. 

Οι άνδρες του είχαν φτιάξει ένα ξυλοκρέβατο, για να τον μεταφέρουν.. 

Τον Οκτώβριο έως και τις 25.. ο Καραϊσκος εκστράτευσε στη Βοιωτία, στη Φθιώτιδα και στη Φωκίδα, απ' όπου και απέκοψε τις τουρκικές εφοδιοπομπές, ολοκληρώνοντας έτσι τον αποκλεισμό του ανεφοδιασμού των Τούρκων... 

Ακολούθως κυνήγησε τους Τούρκους από τη Δόμβραινα.. 

ΟΙ ΔΑΦΝΕΣ ΤΗΣ ΑΡΑΧΟΒΑΣ

Στις 18 Νοεμβρίου στρατοπέδευσε στο Δίστομο, έχοντας ολοκληρώσει τις εκκαθαρίσεις σε όλη την περιοχή. Τις κυκλωτικές αυτές κινήσεις αντελήφθη γρήγορα ο Κιουταχής και ειδοποιεί να σπεύσουν σε βοήθειά του ο Μουστάμπεης από την Αταλάντη και ο Κεχαγιάμπεης που βρισκόταν νοτιότερα.. 

Ο Μουσταμπεης έμεινε στη Μονή Ιερουσαλήμ, σε πλαγιά του Παρνασσού πάνω από τη Δαύλεια. Εκεί κάποιος διάκονος που γνώριζε την αλβανική γλώσσα, αφού άκουσε από τις συνομιλίες των τουρκαλβανών ότι επρόκειτο να βαδίσουν μέσω Αράχωβας προς τα Σάλωνα (Άμφισσα), πήγε νύχτα στο Δίστομο στο στρατόπεδο του Καραϊσκάκη όπου έδωσε την πληροφορία. Μέσα στη νύχτα ο Καραϊσκος απέστειλε τον Γαρδικιώτη Γρίβα και τον Γεώργιο Βάϊο με 500 ενόπλους να σπεύσουν στην Αράχωβα και να καταλάβουν οχυρά μέρη. Ταυτόχρονα τοποθέτησε σκοπιές (καραούλια) σε διάφορα σημεία για να πληροφορείται την κίνηση του εχθρού. 

Εκείνη τη νύχτα είπε "ο Ζαφείρης" στον καπετάνιο: 

--Στρατηγέ, είσαι άρρωστος.. Πρέπει να κοιμηθείς.. 

--Ζαφείρη, αν οι δικοί μας κάνουν τη δουλειά τους, θα γελάσουμε πολύ αύριο.. 

Το επόμενο πρωί οι Τούρκοι διηρέθηκαν σε δύο σώματα και κινήθηκαν προς Αράχωβα από το Ζεμένο και από το Μοναστήρι της Ιερουσαλήμ... Οι Τούρκοι αιφνιδιασθέντες δεν τόλμησαν να εισέλθουν στην πόλη και οχυρώθηκαν στο ύπαιθρο, σε υψώματα του Παρνασσού γύρω από την Αράχωβα.. 

Όταν μαθεύτηκε η παγίδευση του στρατεύματος του Μουσταμπεη, τουρκικές δυνάμεις από διάφορες φρουρές έρχονταν προς βοήθειά του. Όμως ο Καραϊσκάκης είχε αποκλείσει όλες τις διαδρομές από όπου θα μπορούσε να έλθει βοήθεια προς τον εχθρό.. 

Στον αυλόγυρο της εκκλησιάς του Αγίου Γεωργίου και στα γύρω σπίτια ταμπουρώθηκε η εμπροσθοφυλακή του Καραϊσκου κι ο στρατάρχης στήνει το στρατηγείο του στην εκκλησιά του Άϊ Γιώργη.. 

Το κρύο και το χιόνι έπαιξαν αποφασιστικό ρόλο στη σύγκρουση. Οι Έλληνες είχαν καταφύγιο στα σπίτια της Αράχωβας, ενώ οι Τούρκοι είχαν μεγάλες απώλειες εκτεθειμένοι στο ύπαιθρο και περικυκλωμένοι από όλες τις πλευρές.. 

Ο ίδιος ο καπετάνιος συμμετείχε στις αψιμαχίες.. τονώνοντας το ηθικό των πολεμιστών του... 

Οι Τούρκοι, υποφέροντας από το κρύο και την έλλειψη εφοδίων, ζήτησαν από τον Καραϊσκο συνθήκη ώστε να αποχωρήσουν. Αυτός ζήτησε για αντάλλαγμα να του παραδοθούν η Λειβαδιά και η Άμφισσα, καθώς και να μείνουν ως όμηροι ο Μουστάμπεης και ο Κεχαγιάμπεης. Οι αρχηγοί των Τούρκων δεν δέχτηκαν και παρέμειναν οχυρωμένοι περιμένοντας βοήθεια από τον Κιουταχή. 

Την 24η Νοεμβρίου σημειώθηκε μεγάλη χιονόπτωση που απείλησε να καλύψει ζωντανούς τους Τούρκους. Βλέποντας ότι δεν μπορούν πλέον να παραμείνουν στο ύπαιθρο, επιχείρησαν έξοδο προς το δρόμο που οδηγεί προς τη Μονή Ιερουσαλήμ.. Οι Έλληνες δεν αντελήφθησαν έγκαιρα τη φυγή γιατί λόγω του χιονιού είχαν αποσυρθεί στα σπίτια της Αράχωβας.. Όταν η φυγή έγινε αντιληπτή οι Έλληνες έσπευσαν και κατέκοβαν τους αποχωρούντες Τούρκους.. Δεν χρησιμοποιήθηκαν πυροβόλα όπλα γιατί αυτά είχαν καταστεί άχρηστα λόγω του χιονιού και του παγετού.. 

Η καταδίωξη εξελίχθηκε σε σφαγή, που άρχισε δύο ώρες προ της δύσης του ηλίου και συνεχίστηκε μέχρι τα μεσάνυχτα.. 

Στις έξι ημέρες (19-24) στις μάχες που δόθηκαν εντός και εκτός της Αράχοβας υπήρξαν συντριπτικές για τους Τούρκους, που από 2. 000 που ήταν, μόλις που διασώθηκαν περί τους 300.. Στις μάχες εκείνες σκοτώθηκαν και τέσσερις Τούρκοι σπουδαίοι αρχηγοί σωμάτων: 

ο Μουστάμπεης, ο αδελφός του Καριοφίλμπεης, ο Ελζάμπεης καθώς και ο Κεχαγιάμπεης.. 

Από τους 560 Έλληνες οι απώλειες ήταν.. 4 νεκροί και 9 τραυματίες.. 

Έως την άνοιξη του 27 που έλιωσαν τα χιονιά στις πλάγιες της Αραχοβας.. υπήρχαν ακόμη μέσα στους πάγους σκοτωμένοι Τούρκοι.. 

Ο Καραϊσκος.. αλλά και άλλοι πολεμιστές.. εκεί στην άυλη της Εκκλησιάς ισχυρίζονταν πως είδαν τον Άγιο Γεώργιο έφιππο στο άσπρο άλογο.. να σπρώχνει τους Έλληνες στη νίκη.. 

Ο αρχιστράτηγος.. πού είχε αγριέψει και φουντώσει από την περήφανη νίκη... δυτικά του Ναού του Αγίου Γεωργίου της Αράχοβας, στο τέλος των μαχών.. κατά το τούρκικο έθιμο, έστησε πυραμίδα από 500 κεφάλια Τουρκαλβανών στρατιωτών.. Πάνω σε μια πέτρα έγραψε "Τρόπαιο των Ελλήνων κατά των βαρβάρων" και στα δύο άκρα της πέτρας έβαλε τα κεφάλια του Κεχαγιάμπεη και του Μουσταμπεη.. 

Η νίκη της Αραχοβης.. μαζί με τη νίκη των Δερβενακιων αποτελούν τις πιο σπουδαίες νίκες του 1821.. 

Κουβέντιαζε ο Καραϊσκος με τον Νικηταρά, που ήταν στην Αράχοβα.. 

--Ωρε, Νικήτα.. στα Δερβενάκια σε είπαν Τουρκοφάγο.. Τώρα πως θα σε πουν; 

--Εδώ στην Αράχοβα δε γράφει Νικηταράς.. Καραϊσκος γράφει μόνο.. 

Η επιστολή του Ανδ. Ζαΐμη είναι απόδειξη της ιστορικής δικαίωσης του στρατάρχη: "Η Πατρίς εις αυτήν την περίστασιν εγνώρισεν, τι είναι ο Καραϊσκάκης και ότι χωρίς Καραΐσκάκην δεν εκατορθούτο, ο, τι θαυμασίως κατορθώθη έως την σήμερον".. 

Για τους Τουρκαλβανούς, όμως, η ανάμνηση της μάχης της Αράχωβας και η καταδίωξη που ακολούθησε ήταν οδυνηρή για πολλά χρόνια... Παροιμιώδης έμεινε στους Αλβανούς η φράση, που έλεγαν για κάποιον, όταν έφευγε βιαστικά: "Που φεύγεις μωρέ, ωσάν να σε κυνηγά ο Καραϊ­σκάκης;" 

Ήταν ευτύχημα για την Πατρίδα εκείνη την ώρα να ηγηθεί ο Καραισκος.. και να ανατρέψει την άσχημη κατάσταση άρδην και πολύ γρήγορα.. 

ΤΟ ΠΝΊΞΙΜΟ ΤΟΥ ΚΙΟΥΤΑΧΉ

Δεκέμβρη του 26 μπαίνει στο Τουρκοχωρι (κοντά στην Αταλάντη) συντρίβει τους Τούρκους.. και ο' τι απέμεινε από αυτούς, το κυνηγά έως τη Βουδουνιτσα.. Σκοτώνει με τα χεριά του τον αρχηγό τους, Μεχμέτ Πάσα.. 

Τον Γενάρη 27 ο Ομέρ Πάσας βλέποντας, ότι θα έχει το ίδιο τέλος, παίρνει άρον-αρον τιν στρατό του και τραβιέται στην Εύβοια.. 

Ο γιος της Καλογριας βρυχάται.. Προκαλεί σοκ και δέος.. 

27 Φεβρουάριου επιστρέφει στην Ελευσίνα.. Έχει ελευθερώσει όλην την Στερεά.. εκτός Μεσολογγίου, Βόνιτσας και Ναυπάκτου.. 

Πριν όμως επιστρέψει από τη Ρούμελη.. πέρασε από τη Μονή Οσίου Σεραφείμ Δομβούς.. να χαιρετίσει μαζί με τα παλληκάρια το λείψανο του Αγίου Σεραφείμ.. 

Γονατιστός μαζί με τους άνδρες του προσευχήθηκε δυνατά: 

«Βοήθησε μας, Ἁϊσεραφείμ, νὰ διώξωμε τὸν Κιουτάγια ἀπὸ τὴν Ἀθήνα, νὰ γλυτώσωμε τοὺς κλεισμένους χριστιανοὺς καὶ νὰ κάμωμε σ' τοὺς Τούρκους δεύτερη Ἀράχωβα, καὶ νὰ σοῦ φέρω χρυσὸ καντήλι ’σ τὸν τάφο σου καὶ λαμπάδες ἑκατὸ ἴσα μὲ τὸ κορμί μου καὶ νὰ στολίσω σὰν παλάτι τὸ μοναστῆρι σου!» 

Όταν γύρισε στην Αττική ο Καραϊσκος.. μετέφερε το στρατόπεδο από την Ελευσίνα στο Κερατσίνι... Στένευε τον κλοιό στον Κιουταχή.. Ήρθαν και 2000 Πελοποννησιοι να τον στηρίξουν.. με αρχηγούς τον Γενναίο Κολοκοτρώνη, Πετμεζαδες, Σισινη... 

Τους είπε πριν φύγουν ο Γερός: 

--Μονό δυο μπορούν χτυπήσουν τον εχθρό: 

Ο Καραϊσκος.. και η απόφαση να κάνουμε ομόνοια.. 

Στις 4 Μαρτίου.. στο Κερατσίνι τα ελληνικά όπλα πετυχαίνουν και άλλη ένδοξη νίκη.. 

Ο Κασομούλης που έριχνε από τη μάντρα του Σαρδέλα.. και από την άλλη ο Καραϊσκος που εδώ και έναν χρόνο περίπου.. παρέδιδε μαθήματα πόλεμου: Έκανε πως υποχωρεί.. παρέσυρε τους Τούρκους σε μια σούδα.. και εκεί επιτέθηκε ο Χατζημιχάλης με μόλις 64 ιππείς.. Γύρισε και ο στρατηγός και τους λιανίσανε.. 

Ήρθε στο στρατόπεδο ένα παλληκαρακι ανήλικο.. Ήθελε να πολεμήσει.. Είπαν του Καραϊσκου, ότι ήταν ορφανός και από μάνα και πάτερα.. 

Ο Αρχιστράτηγος δάκρυσε γιατί θυμήθηκε τα δικά του.. 

--Τα ορφανά δε χαίρονται αλλά έχουν περηφανεια.. Ο Θεὸς κάνει πολλὲς βολὲς τὰ μπάσταρδα παιδιὰ πλειὸ ἄξια ἀπὸ τ’ ἄλλα, τὰ γνήσια.. 

Κάποια άλλη στιγμή.. μιλούσε με τον γιο του Κολοκοτρώνη.. 

--Γενναίε.. να μην είσαι πολύ ριψοκίνδυνος.. 

--Εσύ μου δίνεις το παράδειγμα.. 

--Σε έχω σαν αδελφό.. Αν πάθεις κάτι, πάει μετά ο Γερός.. Έχει χάσει και τον Πανό.. 

--Στρατηγέ.. αν και είμαι νέος.. θα σου δώσω και εγώ συμβουλή... Εσύ πρόσεχε.. Γιατί αν χαθεί ο Καραϊσκος αυτήν την ώρα, χάνεται και η πατρίδα.. 

22 Μαρτίου νέα Ελληνική νίκη στο Δαφνί.. 

Ρώτησαν τον καπετάνιο, πως είναι ο σωστός αρχηγός.. 

--Ὁ καλὸς καπετάνος πρέπει νἄ' χῃ φρονήματα πετεινοῦ (γιὰ νὰ ἐξουσιάζῃ), καλωσύνη σκύλου (γιὰ νὰ τὸν ἀγαποῦν), παληκαριὰ καὶ θεωρία λιονταριοῦ (γιὰ νὰ τὸν σέβωνται καὶ νὰ τὸν φοβώνται), ὕπνο καὶ περπάτημα λαγοῦ (γιὰ νὰ εἶναι ἄγρυπνος καὶ γλήγορος) καὶ πονηριὰ γυναίκας (γιὰ νὰ ξεγελάῃ καὶ νὰ σέρνῃ τοὺς ἀνθρώπους).. 

Περίπου τον ίδιο καιρό έμαθε πως πέθανε η γυναικά του στον Κάλαμο στο Ιόνιο Πέλαγος.. εκεί που είχε ασφαλίσει την οικογένεια του από την αρχή της επανάστασης.. Η Κυβέρνηση θορυβήθηκε, πως θα φύγει, να πάει να τη θρηνήσει.. Ο Καραϊσκος εγγράφως τους καθησύχασε, πως δεν θα αφήσει τη μάχη, αυτήν την δύσκολη ώρα (είπαμε: πλέον ήταν άγγελος για την σωτηρία της πατρίδας).. 

Ο καπετάνιος (σε αντίθεση με τον πάτερα του.. προστάτευσε και συντήρησε την οικογένεια του).. Με την Εγκόλπια (Γκολφω) έκαναν 3 παιδιά.. την Πηνελόπη (σύζυγο του Ανδρέα Νοταρά, υπουργού του Οθωνα), την Ελένη (σύζυγο του Ιωάννη Δεληγιάννη, πολίτικου) και τον Σπύρο (στρατιωτικό, πολίτικο.. υπουργό Στρατιωτικών.. Ασχολήθηκε με την πάταξη της Ληστοκρατιας).. 

Ο Καραισκος.. όταν πέθανε και αυτός.. άφησε την επιμέλεια των παιδιών στον ανεψιό του Μητρο Σκυλοδημο.. 

ΠΡΟΔΟΜΕΝΕΣ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ

Ας γυρίσουμε στη μάχη.. 

Ο καπετάνιος κυκλοφορούσε ως ημίθεος.. Στο στρατόπεδο χόρευαν τραγούδια με τ' όνομα του.. Λόγω των ικανοτήτων του συγκέντρωσε μεγάλο θαυμασμό αλλά και φθόνο.. 

Πέτυχε ακόμη μια νίκη.. στον Άγιο Σπυρίδωνα στην Πειραϊκή, 13 Απριλίου.. Έκανε απόβαση από τα καράβια με 1500 άνδρες.. Και από την Καστελλα επιτέθηκε ο Μακρυγιάννης.. Οι Τούρκοι κυκλωμένοι εγκατέλειψαν τις θέσεις τους... 

Παράλληλα.. στις αρχές του Απριλίου του 1827 προσήλθαν και οι, διορισμένοι από τα "σαϊνια" της Κυβέρνησης.. της Συνέλευσης της Τροιζήνας, Κόχραν ως "στόλαρχος πασών των ναυτικών δυνάμεων" και Τσωρτς, ως "διευθυντής χερσαίων δυνάμεων", προκειμένου να συνδράμουν τον Αγώνα... 

Δυο Αγγλοι, που εκτός ότι εξυπηρετούσαν τα συμφέροντα της χωράς τους.. είχαν άγνοια από τη μορφολογία του εδάφους ως προς την πολεμική τακτική.. Και εμφανώς υποδεέστεροι σε άξια από τον Καραϊσκο.. 

Άσε, που ο Κόχραν ήταν μισοτρελλος.. Οι διορισμοί των ξένων εκείνων προσώπων υπήρξαν αναμφίβολα το μοιραίο σφάλμα που ανέτρεψε την έκβαση του Αγώνα.. 

Αγνοούσαν την τακτική των Ελλήνων.. 

Και ένα βήμα πριν διώξουν εντελώς.. οι Έλληνες τους Τούρκους από την Αθηνά.. 

Οι Αγγλοι διεφωνησαν με τον Αρχιστράτηγο.. και έλεγαν πως πρέπει να γίνει επίθεση και μάχη στην πεδιάδα του Φαλήρου.. εν αντιθέσει με τον Καραϊσκο, που έλεγε να επιτεθούν από τον Ελαιώνα.. πολύ σοφά, για να εκμεταλλευτούν τις ανωμαλίες του εδάφους, όπως πολύ καλά γνώριζε την περιοχή.. 

Όλα αυτά προκάλεσαν μεγάλο εκνευρισμό και σύγχυση στον καπετάνιο.. Αλλά δε δημιούργησε πρόβλημα για την βλακεία της Κυβέρνησης, γιατί αυτή την κρίσιμη ώρα χρειαζόταν ομόνοια.. 

Ο εκνευρισμός αυτός οδήγησε τον Αρχιστράτηγο να επεμβαίνει προσωπικά μέχρι αυτοθυσίας σε όλες τις συμπλοκές, ακόμη και τις μικρότερες... Μοιραίο σφάλμα.. 

Έχετε υπ' όψιν, ότι εδώ και αρκετό καιρό.. ακολουθούσε τον Καπετάνιο ως γραμματέας, ο Δημήτριος Αινιάν.. λόγιος, που έγραψε την πληρέστερη βιογραφία του (εξεδόθη το 1834).. 

Η επιχείρηση εναντίον των Τούρκων αποφασίσθηκε, να ξεκινήσει νύχτα 22/23 Απριλίου.. με εντολή να μην ξεκινήσει κάποιος άκαιρους πυροβολισμούς.. 

Το μεσημέρι της 22ας ο Καραϊσκος ήταν νευρικός.. 

Του είπε "ο Ζαφείρης": 

--Αρχηγέ, έχεις θέρμη.. Να πλαγιάσεις καλύτερα.. 

--Τρέμω από το κακό μου.. Τα ξένα κεφάλια που μας έφεραν εδώ.. για να μας χάσουν.. 

--Έφεραν τα σφαχτά και το κρασί, που παρήγγειλες για τη γιορτή σου.. 

--Α.. γιορτάζω αύριο! Μια γύφτισσα μου είχε πει, να φυλάγομαι στη γιορτή μου.. 

--Εγώ που δεν είμαι γύφτισσα.. θα σου πω να φυλάγεσαι όλες τις μέρες.. 

Στα ταμπούρια εκείνη την ώρα.. οι Αγγλοι είχαν δώσει κρασί σε μια ομάδα Κρητικών πολεμιστών.. Αυτοί μεθύσαν και προκαλούσαν τους Τούρκους.. Αυτοί απάντησαν και έφεραν ιππικό.. 

Ο Καραϊσκος όπως και οι άλλοι οπλαρχηγοί μεταξύ των οποίων και ο Νικηταράς βγήκαν από τις σκηνές τους και προσπάθησαν να ηρεμήσουν τα πνεύματα, η ψυχραιμία όμως είχε χαθεί και η μάχη φούντωσε... 

Μετά από τρίωρη περίπου άγρια σύγκρουση οι Τούρκοι αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν και περί την 4η απογευματινή ώρα, ο Καπετάνιος δέχθηκε ένα βόλι στο υπογάστριο με κατεύθυνση από πάνω προς τα κάτω – όπως βεβαίωσαν αργότερα οι γιατροί. Ο αρχηγός μεταφέρθηκε εσπευσμένα στη γολέττα «Σπαρτιάτης» του Ρίτσαρντ Τσωρτς.. 

Το μέρος που δέχθηκε το βόλι, είναι περίπου εκεί που χτίστηκε το γήπεδο του Ολυμπιακού "Γεώργιος Καραϊσκάκης"(μεγάλη τιμή για τους ερυθρόλευκους οπαδούς).. 

Σε αυτό το σημείο.. θα τολμήσω να πω, πως έχω την πεποίθηση, ότι ο Καραϊσκος δολοφονήθηκε από ελληνικά ή συμμαχικά χεριά.. Και δεν είμαι μόνος σε αυτό.. 

Ο βιογράφος και «γραμματικός» του Καραϊσκάκη Δημ. Αινιάν αναφέρει ότι ο μεγάλος ήρωας εκμυστηρεύτηκε στους συμπολεμιστές του Χριστόδουλο Χατζηπέτρο και Γαρδικιώτη Γρίβα, ότι «επληγώθη από μέρος των Ελλήνων, ότι γνώριζε τον αίτιον και ότι, αν ήθελε ζήσει, ήθελε τον κάμει γνωστόν και εις το στρατόπεδον». Συγκεκριμμενα είπε... με τον δικό του τρόπο: 

“Αν γίνω καλά θα τον γ@@@@@ εγώ αυτόν που με βάρεσε, εάν ψοφήσω κλάστε μου το π@@@@@ “. 

Ο Μακρυγιάννης γράφει ότι ο στρατηγός χτυπήθηκε μόλις γύρισε να φύγει, αφού τελείωσαν οι αψιμαχίες του Φαλήρου:«Μου λέγει, στάσου αυτού με τους ανθρώπους κι εγώ φεύγω. Τότε σε ολίγον μαθαίνω ότι εβαρέθη ο Καραϊσκάκης… Μαζευτήκαμε όλοι εκεί. Μας είπε με χωρατά: εγώ πεθαίνω· όμως εσείς να είστε μονιασμένοι και να βαστήξετε την πατρίδα» 

Επίσης οι ιστορικοί Ζαμπέλιος και Κασομούλης γράφουν, πως ο στρατηγός γνώριζε τον φονιά του.. 

Οι μεταγενέστεροι ερευνητές Βλαχογιάννης και Φωτιάδης συμφωνούν, πως δολοφονήθηκε.. 

Ο Βλαχογιάννης θεωρεί υπαίτιο τον Μαυροκορδάτο, καθώς από παλιά μισούσε τον Καραϊσκο.. ειδικότερα τώρα που αυτός "ψήλωνε" στα πεδία των μαχών και επισκίαζε τους πάντες.. 

Ο Φωτιάδης βλέπει αγγλικό δάκτυλο στη δολοφονία.. καθώς οι Αγγλοι δεν ήθελαν μεγάλο Ελληνικό κράτος (τους βόλευε να είναι ελεύθερος μόνο ο Μωρίας).. για να ελέγχουν τη ναυτιλία και το εμπόριο.. και ο Αρχιστράτηγος με τις νίκες του χάλαγε τα σχεδία... Εξάλλου και ο Μαυροκορδάτος αγγλόφιλος ήταν.. 

Συμπληρώνω, πως το τραύμα ήταν από πάνω προς τα κάτω, στο υπογάστριο.. 

Προφανώς ήταν κάποιος έφιππος και από πολύ κοντά... 

ΠΙΚΡΌ ΤΕΛΟΣ

Τον καπετάνιο στο πλοίο.. ήρθε να τον δει ο βλάκας Κόχραν και άρχισε να του πλέκει το εγκώμιο.. Ο Καραϊσκος σήκωσε το χέρι ζητώντας επιτακτικά να σταματήσει.. 

Κατάλαβε πως το τραύμα ήταν θανάσιμο.. Κάλεσε αμέσως ιερέα, εξομολογήθηκε, μετάλαβε, ζήτησε συγχώρεση απ’ όλους τους παρόντες και ζήτησε να τον θάψουν στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου της Σαλαμίνας... Υπαγόρευσε την διαθήκη του και την υπέγραψε ο ίδιος.. 

"Το τουφέκι μου και τα άτια μου στο παιδί μου και 2 χιλιάδες να πάρει.. Χίλια αυτοί που θα με θάψουν... Ο γραμματικός 2 χιλιάδες.. Τ' αλλά να μοιραστούν για την ψυχή μου.." 

Ο καπετάνιος μέχρι τις 3 ώρα το πρωί ήταν σε διαύγεια.. Αστειευόταν και παρακινούσε τους παρόντες, να είναι ενωμένοι.. Η θλίψη τους δεν κρυβόταν όμως, που έβλεπαν να χάνεται ο προικισμένος αρχηγός.. 

Ειρωνια! Εκείνη την ώρα έφεραν επιστολή του Κολοκοτρώνη για τον Καραϊσκο... Την διάβασαν.. Συμβούλευε τον καπετάνιο να φυλάγεται.. να αποφεύγει τις άσκοπες αψιμαχίες και ακροβολισμούς για να μη φονευθεί, γιατί τους αρχηγούς τους "κυνηγά το βόλι". Ο Κολοκοτρώνης του τόνιζε μάλιστα ότι είναι ανάγκη "να σώσει τον εαυτόν του για να σωθεί και η πατρίδα".. 

Όμως.. στις 4 το πρωί, 12 ώρες μετά τον τραυματισμό του.. και σε ηλικία 45 χρόνων.. ξημερώματα της γιορτής του ο Γιώργος ξεψύχησε.. 

Το πρωί οι Τουρκαλβανοι φώναζαν με χαρά: "Ωρέ ο Καραϊσκάκης, ο γιος της καλόγριας πέθανε. Όλοι να βάλετε μαύρα γιατί άλλον σαν κι αυτόν δεν έχετε». 

Ο Κολοκοτρώνης, λένε, όταν το έμαθε.. έπεσε στο πάτωμα σε εμβρυακή κατάσταση και έκλαιγε επί ώρες σαν μωρό παιδί.. 

Και μετά την άλλη μέρα.. στον Ανάλατο (Παλ. Φάληρο) ο Κόχραν έσυρε τον Στράτο, παρ' όλη την κατήφεια για τον χαμό του αρχηγού, σε μάχη.. οπού τα Ελληνικά όπλα γνωρίσαν πρωτοφανή πανωλεθρία.. 

Πρέπει να ειπωθεί ότι ο αδελφικός φίλος του Καραϊσκου, Κίτσος Τζαβελλας έθεσε σε αδράνεια 7000 άνδρες πιστούς στον νεκρό αρχηγό.. Θλιμμένοι όλοι και μη δεχόμενοι εντολές από άλλον πλην του Καραϊσκου (ποσω μάλλον του ηλίθιου Κόχραν).. αλλά και θυμωμένοι καθώς ήταν σχεδόν βέβαιοι, ότι ο καπετάνιος πέθανε από φιλιά πυρά.. 

Όσο ζούσε ο Καραϊσκος, ο Κιουταχής είχε λουφάξει.. Μόνος του ο πάσας έλεγε, ότι ο καπετάνιος θα εκστράτευε έως την Θράκη.. 

Ήταν κρίμα.. και ο θάνατος άδικος.. την στιγμή που όλα έδειχναν, ότι σύντομα θα τελείωνε ο πόλεμος με νίκη των Ελλήνων... 

Ο Αρχιστράτηγος ήξερε καλά, πως, ότι κερδίζεται με τον πόλεμο, δύσκολα χάνεται με τις διαπραγματεύσεις.. 

ΑΠΟΤΊΜΗΣΗ

Όπως αναφέρθηκε.. ο Γιώργος Καραισκος πέρασε δύσκολα παιδικά χρόνια.. Φαίνεται ο χαρακτήρας του να είναι οξύθυμος, εριστικός.. Τα πρώτα χρόνια και μέχρι το 1821 έδειξε τυχοδιωκτική στάση.. Αλλά αυτό έχει εξήγηση... Ήταν αυτοδημιούργητος, πάμπτωχος.. και στο κάτω-κατω είχε και μια οικογένεια από πίσω να θρέψει και να προστατεύσει.. 

Φαίνεται η στάση του σιγά-σιγα να αλλάζει.. ειδικότερα με τον όρκο της Φιλικής Εταιρείας τον Γενάρη 1821.. όταν αντιλαμβάνεται την Εθνική του ταυτότητα, βλέπει ότι ο όρος "Ελευθερία" είναι υλοποιησιμος.. και πιστεύει απολυτά, ότι μπορεί να συμβάλλει.. Είναι ξεκάθαρο, πως γνωρίζει τις αδυναμίες του, όταν με τον διορισμό ως Αρχιστράτηγος το 1826, λέει πως, όταν θέλει, γίνεται διάβολος ή άγγελος.. Αλλά από εδώ και μπρος θα είναι μόνο άγγελος, όπως και το πραγματοποιεί.. 

Ως προς τις βωμολοχίες.. Είναι αλήθεια, ότι οι περισσότεροι Έλληνες δε γνωρίζουμε βασικά στοιχειά από τον βίο του Στρατηγού Καραϊσκου.. 

Αντιθέτως.. και οι νέοι.. γνωρίζουμε πολύ καλά και αυτολεξεί τις βρισιές του.. συνδέοντας αυτές ο καθένας.. με την αδικία που νιώθει, την τάση επανάστασης εναντίον του κατεστημένου.. και την ανάγκη ξεσπάσματος έναντι των προβλημάτων.. 

Θεωρώ, πως αυτό το γνώρισμα του Στρατηγού, δεν είναι προς μίμηση.. καθώς ο άνθρωπος οφείλει να δρα κυρίως ορθά και να ομιλεί τα σωστά προσπαθώντας να μην επιτρέπει λάθος πράξεις και λογία να επηρεάζουν αρνητικά, αυτόν και τους συνανθρώπους του.. 

Ο Καραισκος μπορεί να έβριζε ασύστολα, αλλά ήταν ένα ελάττωμα, που το σκέπασε η συνολική του παρουσία και προσφορά.. 

Μαζί με αυτά.. ήταν και βλάσφημος.. αν και έδειχνε, ότι πιστεύει στον Θεό (αρκετές τέτοιες περιπτώσεις υπάρχουν γύρω μας).. 

Υπάρχουν αναφορές, πως ένιωθε μεγάλη συντριβή, όταν προσευχόταν μπρος στις Εικόνες.. γονατιστός και με δάκρυα.. 

Παρακαλούσε τους Άγιους να τον οδηγήσουν στη νίκη.. για την υγεία του και την οικογένεια του.. 

Πάντα έταζε.. και εκπλήρωνε τα τάματα αφήνοντας στις Εκκλησίες και Μοναστήρια κουμπούρες, σπαθιά και προσωπικά αντικείμενα.. 

Ευλαβειτο ιδιαίτερα την Θεοτόκο και τον Άγιο Δημήτριο.. 

Συγκεκριμμενα.. για την Παναγιά ισχυριζόταν ότι τον θεράπευε.. και αυτός έντυσε την Εικόνα της Παναγιάς Προυσιωτισσης με χρυσάφι.. 

Επίσης για τον Άγιο Δημήτριο έλεγε, πως τον έσωσε πολλές φόρες στη μάχη.. 

Στον Άγιο Δημήτριο Σαλαμίνας εκκλησιαζόταν τακτικά.. Γι΄ αυτό και ο Καραϊσκάκης έφτιαξε το 1824 το ασημένιο πουκάμισο (κάλυμμα) της εικόνας του Αγίου Δημητρίου, από τις λιωμένες πιστόλες και παλάσκες του.. Και ήταν και η τελευταία επιθυμία του να ταφεί εκεί.. 

Αυτά τα ιερά κειμήλια διασώζονται έως σήμερα.. 

Και φυσικά.. πολλά αλλά αναθήματα.. πού μπορεί και να μη τα γνωρίζουμε.. 

Κατά τ' αλλά.. υπήρξε μια στρατιωτική διάνοια.. Από μικρός έδειξε αυτές τις αρετές, χωρίς να έχει βγάλει κάποια στρατιωτική Σχολή ή να έχει θητεύσει σε οργανωμένους στρατούς.. 

Έδινε σημασία στη μορφολογία του εδάφους.. Κάθε φορά που έβλεπε ένα μέρος, το εξέταζε από στρατηγικής άποψης.. Διάλεγε τα καλύτερα σημεία.. 

Σαν αρματωλος εγνωριζε πολύ καλά την τέχνη του κλεφτοπολέμου και της συντήρησης των δυνάμεων.. 

Αν και αψίκορος και ανυπόμονος χαρακτήρας.. σαν πολεμάρχος έδειχνε μεγάλη υπομονή, περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή για να χτυπήσει... Ανέπτυξε και χειριζόταν άριστα τις τεχνικές της περικύκλωσης, της απαγκίστρωσης, της αναδίπλωσης, της συμπτηξης.. και της καίριας επίθεσης.. 

Συνήθως δεν δεχόταν παρεμβάσεις και συμβουλές για τα πολεμικά σχεδία.. αλλά επηρεάστηκε αρκετά από τις τεχνικές του Κολοκοτρώνη, που τον σεβόταν και μελετούσε... Αν παρατηρήσουμε τις δυο σπουδαίες νίκες των Ελλήνων το 1821.. τα Δερβενάκια (έργο Κολοκοτρώνη) που προηγήθηκαν.. και την Αραχωβα (έργο Καραϊσκου).. θα δούμε αρκετές ομοιότητες στην τεχνική... 

Μέτα την περίοδο των εμφυλίων.. ο μόνος που είχε απανωτές επιτυχίες ήταν ο Καραϊσκος και μόνος του σχεδόν.. ανέτρεπε την αρνητική κατάσταση.. Θεωρήθηκε Θεόσταλτος.. 

Μεγάλο πλήγμα ο χαμός του και σίγουρα αν ζούσε, θα διαμορφωνόταν ένα θετικότερο αποτέλεσμα.. ειδικότερα στα κερδισμένα εδάφη και στην θέση ισχύος της χωράς.. 

Σαν αρχηγός προς τους στρατιώτες του.. υπήρξε εμψυχωτικός, υποστηρικτικός και δίκαιος.. Πολεμούσε στην πρώτη γραμμή.. Αλλά και αρκετές φόρες προσβλητικός (θυμίζει αρκετά τον Μέγα Αλέξανδρο)... 

Όμως έπαιρνε το μέγιστο από τους πολεμιστές.. κάνοντας τους πιστούς.. πού πολεμούσαν για αυτόν, βέβαιοι, ότι κάνει πάντα το σωστό.. 

Ο Γιώργος Καραϊσκος αποτελεί καμάρι.. για κάθε Ελληνα με αδούλωτη ψυχή.. Αντάξιος διάδοχος του Λεωνίδα, του Θεμιστοκλή, του Μ. Αλεξάνδρου.. 

Και αν κάποια στιγμή βρεθούμε στ' αγαπημένα Άγραφα του καπετάνιου.. αν είμαστε τυχεροί, μπορεί να δούμε τον Γιώργο καβαλλαρη, να τρέχει, να βλαστημάει και να φοβερίζει τους εχθρούς, πως θα τους αφανίσει όλους..