Ιστορικό διήγημα μου με πραγματικούς και φανταστικούς χαρακτήρες, βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα και σε ιστορικές αναφορές του ακαδημαϊκού Σπύρου Μελά..Αναφέρεται στους Α' Βαλκανικούς Πολέμους και στην σχεδόν ανεμπόδιστη απελευθερωτική προέλαση (05/10-08/10/1912) της 4ης Μεραρχίας Πεζικού στα χωριά: Βλοχος Καρδίτσας, Γριζανο-Ζαρκο Τρικάλων και μετά στην τουρκική τότε επικράτεια της Επαρχίας Ελασσονας: Μεγάλο Ελευθεροχωρι, Βλαχογιαννι, Πραιτωρι, Παλιασκα, Συκεα, Παλαιοκαστρο, Κεφαλόβρυσο, Γιαννωτα..
Στα Γιαννωτα η 4η Μεραρχία ενώθηκε με τις 1η, 2η, 3η, 5η, 6η Μεραρχίες και αντιμετώπισαν στη σκληρή αλλά νικηφόρα μάχη των Στενών του Σαρανταπόρου Ελασσονας (09/10/1912) τον υπεράριθμο τούρκικο στρατό..
-----
-----
░Β░λ░ο░χ░ό░ς░. ░
Εκείνες οι πρώτες μέρες του Οκτωβρίου 1912 ήταν ακόμη ζέστες.. Τουλάχιστον την ήμερα.. Γιατί στη Θεσσαλική γη, όσοι κρατάνε από εδώ, γνωρίζουν πως το φθινόπωρο κάπως έτσι είναι.. Ζεστή την ήμερα και η θερμοκρασία πέφτει κατακόρυφα το βράδυ.. Η 4η Μεραρχία βρισκόταν στον Βλοχο Καρδίτσας.. Το ξημέρωμα 4ης προς 5η Οκτωβρίου κανείς δεν υπολόγιζε, πως σε λίγο θα ξεκινούσε το τουφεκίδι..
Κανείς δε μάθαινε τίποτα.. Ούτε καν οι αξιωματικοί.. Οι λίγες εφημερίδες που έφταναν στο στρατόπεδο, γλιστρούσαν στα χεριά προνομιούχων, οι οποίοι δεν έλεγαν λέξη.. Δεν γνώριζαν γιατί, αλλά εκείνον τον καιρό δεν έπαιρναν ούτε γράμματα.. Ένας δεκανέας του Ιππικού έλαβε αλληλογραφία και το έμαθαν όλοι.. Η φήμη τρέχει με 100 χιλ. το δευτ.. Χιλιάδες άνθρωποι διψούν να μάθουν το παραμικρό.. Αυτός φανέρωσε, μετά από καταιγισμό ερωτήσεων, πως η οικογένεια του έγραψε, ότι ο Βενιζέλος είπε: "Οι βαλκανικοί στρατοί θα απαντηθούν νικηφόροι στα μακεδονικά εδάφη σε 20 μέρες".. Πόλεμος..
Η 4η Μεραρχία είχε ιδρυθεί στο Ναύπλιο το ίδιο έτος.. Ήταν όμως προωθημένη και εγκαταστημένη στον Βλοχο.. Κοντά στα τότε Ελληνοτουρκικά σύνορα, αφού διεταχθη για να είναι έτοιμη δια παν ενδεχόμενο.. Οι εποχές τότε ήθελαν αποφασιστικό φρόνημα..
Όμως υπήρχαν στη Μεραρχία και λίγοι ντόπιοι Θεσσαλοί.. Τότε ήσαν άκριτες, όπως οι Εβριτες π. χ. σήμερα.. Αυτοί στρατολογήθηκαν ακολούθως.. και εκτός των άλλων, ήσαν πολύτιμοι ιχνηλάτες και οδηγοί καθώς γνώριζαν τις τοποθεσίες..
Ένας από αυτούς ήταν και ο Δημήτρης Γεωργουλας από το Ζαρκο Τρικάλων..
Για να επανέλθω.. την έναρξη των εχθροπραξιών ήταν αρκετοί που δεν την περίμεναν με τη ραστώνη και την απραξία των τελευταίων ήμερων..
Ακόμη κιόλας δεν έδωσαν σημασία στην ομιλία των προηγούμενων ήμερων, του Μεράρχου Μοσχοπουλου στο χωρίο Πέτρινο, οπού είπε: "Ευρισκομεθα εις τας παραμονας μεγάλων γεγονότων, κατά τα οποία η πατρίς θα απητει από τα τεκνά της πιστην και ευορκον εκπληρωσιν των καθηκόντων των"..
Ναι, δεν περίμεναν διαταγή για πολεμικές επιχειρήσεις.. Ήταν υπεύθυνο για αυτό και το ειδυλλιακό περιβάλλον.. Η μέρα ήταν καλοκαιρινή και ο ήλιος χανόταν χρυσοπορφυρος.. Όταν χανόταν το φως, φαινόταν οι καπνοί από τους καταυλισμούς να ανεβαίνουν κατακόρυφα..
Στον κάμπο βοσκάνε μικρά κοπάδια βοδιών.. Σε ένα ποταμάκι που σχημάτιζε μαίανδρο πλατσούριζαν άσπρες χήνες.. Καθρεπτίζονταν περήφανες στο νερό..
Οι πιο αισθηματίες στρατιώτες κάθονταν στην ποτάμια, στα πεζούλια, στις γέφυρες.. Και ο νους έτρεχε αχαλίνωτα.. Έφτανε μέχρι το Ναύπλιο σε εκείνες τις τρυφερές στιγμές του αποχωρισμού.. Δάκρυα, φιλιά.. Είχε γεμίσει το Ναύπλιο από κόσμο σκονισμένο, ιδρωμένο, ταλαιπωρημένο.. Μικρομανες με τα μωρά στα στήθη, γερομητερες με κυρτές ράχες.. Κούναγαν τα μαντίλια, όταν έφευγαν τα καράβια με τους αδελφούς, τους άνδρες, τους γιους τους..
Ο Δημήτρης Γεωργουλας από το Ζαρκο δεν ήταν τόσο ρομαντικός.. Αλλά ζήλευε τον ρομαντισμό των άλλων.. Αυτοί οι Παλιοελλαδιτες είχαν άλλη συμπεριφορά, άλλους τρόπους.. Έτσι του φαινόταν.. Είχαν πολλά περισσότερα χρόνια που είχαν απελευθερωθεί και αυτό ήταν φανερό..
Το 1881 απελευθερώθηκε η Θεσσαλία και τα χωριά των Τρικάλων.. Τότε δεν είχε γεννηθεί ακόμη ο Δημήτρης αλλά οι διηγήσεις, οι πολύ νωπές μνήμες θύμιζαν τις ατιμασιες, τις ντροπές, τις σφαγές των Τούρκων.. Αυτοί οι κατακτητές είχαν μαυρίσει τις ζωές και τις ψυχές.. Τι κάλο να βρεις από αυτούς τους βάρβαρους και απολίτιστους; Πίστευε απολυτά πως το οθωμανικό έθνος δεν έγινε με την ευλογιά Του Θεού.. Πώς να μη μείνουν πίσω σε όλα αυτές οι περιοχές;
Θυμόταν όμως πολύ καλά τις μάχες που έγιναν κοντά στο Ζαρκο στον άτυχο πόλεμο του 1897.. Ευτυχώς δεν υποδουλώθηκαν ξανά αμέσως μόλις είχαν ελευθερωθεί..
Ο Δημήτρης δεν ήξερε πολλά γράμματα.. Στο μυαλό ήταν απλωμένη μια λέξη.. Εκδίκηση.
Του είχαν δώσει ένα τουφέκι Μανλιχερ.. Αυτά τα όπλα ήταν καινούργια.. Ο Ελληνικός Στράτος τα τελευταία χρόνια είχε μια ανάπτυξη.. Είχαν δοθεί πολλά χρήματα για όπλα, εκπαίδευση, ρουχισμό.. Ήταν πολύ οργανωμένα όλα και υπήρχε η πεποίθηση, σχεδόν βεβαιότητα, πως τουλάχιστον την Ελασσόνα κυρίως και τη Μακεδονία θα την κατελαμβαναν πολύ εύκολα..
Αλλά παρ' όλο το καινούργιο τουφέκι ο Δημήτρης πάντα είχε κρυμμένη πάνω του μια μάχαιρα με θηκάρι.. Περίμενε να του δοθεί η ευκαιρία να ανταποδοσει τα ίσα στους εχθρούς από τις αφηγήσεις που άκουγε μικρός.. Είχε ακούσει μια παλιά ιστορία. Εκεί στο στρατόπεδο τη λέγανε.. Λέει, πως όταν οι Έλληνες μπήκαν στην Τριπολιτσά έσφαξαν 32. 000 Τούρκους.. Και αυτός για τέτοιες στιγμές ζούσε.. Αρκετές φόρες οι Αθηναίοι τον κορόιδευαν για την τοπική ομιλία του.. Ο Δημήτρης δεν παρεξηγιόταν αλλά τους απαντούσε και αναλόγως.. Είχαν πάρει γραμμή πως δεν τον έκαναν καλά τον βλάχο.. Ήταν αϊτός με ματιά πανέξυπνα.. Θεωρούσε όμως μεγάλη τιμή να είναι μέλος αυτού του Ελληνικού τακτικού στρατού.. Πάντα ήταν πρόθυμος να βοηθήσει σε οτιδήποτε..
Τις σκέψεις του Δημήτρη και τους ρεμβασμούς των υπολοίπων διέκοψε θριαμβευτικά ένα σάλπισμα.. Ήταν όμως για κάτι ευχάριστο και ειρηνικό: Το συσσίτιο.. Γρήγορα παρατάχθηκαν όλοι με τα επιτραπέζια σκευή να παραλάβουν τροφή..
Τη νύχτα ενώ οι περισσότεροι είχαν κοιμηθεί, στο ταβερνάκι του χωρίου είχε μείνει μια συντροφιά υπαξιωματικών.. Αυτοί με μια παρέα στρατιωτών, που ήταν πιο πέρα, είχαν βαλθεί να πιούνε και το τελευταίο μπουκάλι κονιάκ, που είχε φέρει ο καφετζής από την Καρδίτσα και είχε σκοπό να το πουλήσει όλο.. Ένας ανθυπασπιστής του Ιππικού σχολίαζε με μεγάλη ζωηρότητα μια είδηση, που δεν έλεγε από που την είχε..
--Τα Βαλκάνια σύμμαχα κράτη έδωσαν τελεσίγραφο στην Τουρκιά.. Η Κρήτη ενώθηκε.. Θα βαδίσουμε!
Ήταν 4 Οκτωβρίου 1912.. 11 ώρα τη νύχτα.. Εκείνη την ώρα ένας ανθυπίλαρχος έφτασε καλπάζοντας στο αυτοσχέδιο στρατηγείο.. Έδωσε το άλογο στον ιπποκόμο και ανέβηκε τρία-τρια τα σκαλιά στο κονάκι.. Όλα τα παράθυρα φωτίστηκαν με μιας.. Φώναξαν τον λοχία υπηρεσίας..
--Διατάξτε!
--Να ετοιμαστούν αμέσως οι έφιπποι σύνδεσμοι!
--Μάλιστα!
Στη μεγάλη κάμαρη του κονακιου, ο Μέραρχος, Υποστράτηγος Κωνσταντίνος Μοσχόπουλος σκυμμένος στον χάρτη μελετούσε τους πιθανούς ελιγμούς.. Ο υπασπιστής Δεδες υπαγόρευε σε 5 γράφεις, 5 διαφορετικές διαταγές προς 5 Σώματα.. με χαμηλή φωνή να μην ταράξει τις σκέψεις του στρατηγού..
Πιο πέρα οι αξιωματικοί Σκαρπαλέζος και Καλογερας, ορμητικοί με γενναίες ιδέες, προσήλωση στη λεπτομέρεια.. αλλά και με σκεπτικισμό και δισταγμό.. Τη νευρικότητα της νύχτας την ελάφρυνε η ήρεμη μορφή του επιτελάρχη Αντισυνταγματάρχη Πίσσα με το καλοκάγαθο χαμόγελο..
Οι σύνδεσμοι παίρνουν τους φακέλους των διαταγών, κάνουν τον σταυρό τους και καλπάζοντας χάνονται στο σκοτάδι προς όλες τις κατευθύνσεις..
Τα διακεκομμένα ασπρογαλαζα φωτά (ο οπτικός τηλέγραφος) άρχισαν να φωτίζουν τις μακρινές πλάγιες.. Έκτος από αυτά τα φαναράκια των αξιωματικών πάνε πέρα δώθε σαν πυγολαμπίδες καθώς αυτοί ετοιμάζουν τους δικούς τους..
--Μήτσο, τα έμαθες;
--Τι; Τι θα κάνουμε;
--Το 8ο Σύνταγμα έχει διαταχθεί να εκβιάσει την είσοδο στο τούρκικο έδαφος από το Ελευθεροχωρι..
Ο Γεωργουλας γούρλωσε τα ματιά..
--Δηλαδή; Ξεκινάμε;
--Κάποιοι έχουν ξεκινήσει ήδη..
--Ζήτω η Ελλάς!
Οι ιππείς του Μεραρχιακού Ιππικού πότιζαν τα άλογα τους.. Θα τα σελλωναν και θα έφευγαν.. Θα ήταν οι πρώτοι που θα περνούσαν τα σύνορα.. Κάλπασαν προς τον βορρά.. Ο πόλεμος άρχιζε.
_____
______
░Γ░ρ░ι░ζ░ά░ν░ο░-
░Ζ░ά░ρ░κ░ο░. ░
Την άλλη μέρα, πρωί πρωί οι τσοπάνηδες του Βλοχου έψαχναν τους στρατιώτες και τις πυροβολαρχίες.. Τα αντίσκηνα είχαν εξαφανισθεί.. Είχαν σαρωθεί όλα.. Έπρεπε να ρίξουν το βλέμμα τους μακρυά στο βάθος για να δουν τη φάλαγγα των στρατιωτών που φάνταζε σαν πράσινο φίδι..
Το πρωινό εκείνο είχε ένα βοριαδάκι αλλά ήταν κάλο για τους πεζούς στρατιώτες, γιατί τους ζέσταινε ο δρόμος.. Όχι όμως για τους ιππείς που τους ξυλιαζε τα ποδιά..
Γρήγορα δυο πεζικά συντάγματα, το 11ο και το 9ο περάσαν το Κεραμίδι και κατευθύνονταν στη Φαρκαδονα.. Ο Δημήτρης είδε στα δεξιά στις πλάγιες της Κούτρας το μοναστήρι του Ιωάννου Θεολόγου.. Από κάτω ακριβώς ήταν το χωρίο του, το Ζαρκο.. Δεν κρατήθηκε.. Ήξερε πως αν μίλαγε σε κάποιον αξιωματικό δεν θα του έκανε τη χάρη.. Έπιασε τον λοχία..
--Εδώ δίπλα στα δεξιά είναι το χωρίο μου.. Άσε με να πάω για λίγο να δω τον πάτερα μου.. Ως ποτέ να φτάσετε στο Γριζανο θα έχω επιστρέψει..
--Γεωργουλα, δε γίνονται αυτά τα πράγματα.. Είναι έγκλημα να φύγεις από τη φάλαγγα!
Πεταχθηκε ένας Καρδιτσιώτης που έκαναν παρέα..
--Τι το πέρασες εδώ, ρε ζλαπι; Δικό σου είναι να κανείς, ότι θες;
--Θα σας φέρω καπνό και τσίπουρο..
Ο λοχίας μπρος στο τάξιμο του καπνού σαν να μαλάκωσε..
--Να ξέρεις, πως εγώ δε γνωρίζω τίποτα.. Αν σε καταλάβουν, δεν έχω καμμια ευθύνη.. Πρόσεχε μη βρεθείς στο τούρκικο..
--Το μέρος το ξέρω καλύτερα από τον καθένα..
--Ασ' τον.. Ένας χαζός λιγότερος..
Είπε ο Καρδιτσιώτης.. αλλά το θεσσαλικό χιούμορ είναι αμφίβολο, αν το κατάλαβε ο λοχίας..
Για ποτέ εξαφανίστηκε ο Μήτσος, κανένας δεν κατάλαβε.. Σαν ζλαπι (άγριο ζώο) κανονικό.. Μόνο τον κουρνιαχτό του είδαν..
Σε 1-2 ώρες έφτασαν στο Γριζανο.. Το τελευταίο χωρίο πριν τα σύνορα.. 10 χιλιόμετρα ήταν ακόμα.. Στην άκρη του χωρίου βγήκαν δεξιά και αριστερά οι γυναίκες μπροστά στους φράχτες των περιβολιών.. με καλάθια γεμάτα φρούτα και ψωμί σταρένιο..
--Στο κάλο, παιδιά! Η Παναγιά να σας φυλάει!
Ένας πάππους στην άκρη σαν να ήθελε κάτι να θυμηθεί.. Ξαφνικά έβγαλε το καπέλο, ένα παμπάλαιο μαύρο ψάθινο.. Και φώναζε δυνατά:
--Εμπρός! Εμπρός! Καλύτερα μιας ώρας καλύτερη ζωή παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή!
Από την υπερπροσπάθεια τα τελευταία λογία δεν ακουστήκαν.. Σαν γάβγισμα ήταν.. Είχε βραχνιασει..
Ο στρατός ήταν έτοιμος να φύγει από το Γριζανο και ο Γεωργουλας δεν είχε γυρίσει ακόμη.. Ο Λοχίας ήταν σε αναμμένα κάρβουνα.. Αν τον έπιανε ο εχθρός, τον βασάνιζε και μαρτυρούσε τα σχεδία; Ήταν μεγάλη βλακεία που τον άφησε..
Από την αγωνιά τον έβγαλε ένα ποδοβολητό που άκουσε.. Ήταν ο Μήτσος που επέστρεφε.. Είχε ζωσμενους και 2 τροβαδες στον ωμό του.. Κράτησε και τον λόγο του..
-----
-----
░Μ░ε░γ░ά░λ░ο░ ░Ε░λ░ε░υ░θ░ε░ρ░ο░χ░ώ░ρ░ι░. ░
9 παρά τέταρτο το πρωί ήταν, όταν ακουστήκαν από το τούρκικο μέρος στα δεξιά πυκνοί πυροβολισμοί..
Δυο έφιπποι σχολίασαν..
--Το άκουσες αυτό;
--Ναι.. Γίνεται γάμος.. Η δόξα παντρεύεται την πρώτη φωτιά.. Έβγαλε από τη στολή του ένα βιβλιαράκι και σημείωσε.. "8. 45 της 5 Οκτωβρίου.. Ώρα και ήμερα ιστορική"
--Και το έτος! Μην αδικείς το έτος.. Και αυτό ιστορικό..
--Και το έτος.. "1912".
Μπροστά στις πλάγιες άσπριζαν δυο εχθρικά φυλάκια.. Το ένα ήταν μπροστά στο 1, 5 χιλιόμετρο.. Το άλλο πιο μακριά, 6 με 7.. Και ήταν πιο μεγάλο σαν πύργος.. Πάνω στον λόφο επιτηρούσε όλην την έκταση γύρω..
Από τον 2ο πύργο έρχονταν οι πυροβολισμοί.. Πίσω φάνηκε ένα χωρίο, η μύτη ενός καμπαναριού..
--Εκεί στη πλάγια από πίσω, ποιο χωρίο είναι;
--Το Ελευθεροχωρι, λοχαγέ!
Φώναξε ο Δημήτρης..
--Το κατάλαβα.. Ήθελα να βεβαιωθώ..
Μια ομάδα Ελλήνων στρατιωτών ενός τάγματος του 8ου Συντάγματος σχημάτισε ένα τόξο και άρχισε να ανηφορίζει στον πύργο.. Όσο ανέβαιναν, πύκνωναν και τα πυρά.. Όταν ζύγωσαν στα 200 μετρά, επιτέθηκε το Ελληνικό Ιππικό, προσπερνώντας τους πεζούς και κατεδίωξε όσους Τούρκους εγκατέλειψαν το σημείο..
Η διαταγή που είχε το Τάγμα Πεζικού ήταν "πορεία ενώπιον του εχθρού".. Όμως οι ανιχνευτές που ήταν μπροστά, δεχθήκαν ταυτόχρονα πυρά από το φυλάκιο.. Θεώρησαν πως είχε αδειάσει, όταν βγήκε το Ιππικό και καταδίωξε.. Φάνηκε λοιπόν πως κάποιοι είχαν μείνει μέσα..
Βεβαία οι δικοί μας ανταπέδωσαν με πιο ισχυρά πυρά.. Οι άνδρες της τουρκικής φρουράς έπεσαν πρηνηδόν στον λόφο και πυροβολούσαν.. Δεν ήταν κατανοητό πόσοι ακριβώς ήταν.. Σίγουρα παρά πολύ λίγοι για να τα βάλουν με ένα Ελληνικό Τάγμα.. Ίσως αυτοί οι ελάχιστοι που έμειναν εκεί, δεν ήξεραν πως ο πόλεμος κηρύχθηκε και απέναντι τους είχαν ένα Τάγμα.. Οι Τούρκοι στρατηγοί μέσα στον πανικό τους δεν θα είχαν ενημερώσει..
Ο λοχίας φώναξε:
--Δεν θα χασομεράμε με 4-5 μεμετηδες.. Θα τους πιάσουμε ζωντανούς.. Εφ' όπλου λόγχην!
Και τράβηξε μπροστά, ενώ τον ακολούθησαν οι άνδρες του ως την κορφή του λόφου δίπλα στον πύργο.. Η μοίρα του έγραψε να είναι το πρώτο θύμα των μαχών εκεί, καθώς δέχθηκε μια σφαίρα στο μέτωπο.. Αυτό πείσμωσε την ομάδα που όρμησαν όλοι πάνω και έριχναν στους Τούρκους του φυλακίου από απόσταση λίγων μέτρων.. Ώσπου τους κλείσανε μέσα και σχεδόν αμέσως παραδοθήκαν..
5 άνδρες είχαν απομείνει να υπερασπιστούνε τον πύργο.. Ένας ήταν ένας παχουλός που θύμιζε γάτο βακούφικο.. Ακόμη ένας τουρκαραπης μιγάς, ένα θηρίο.. Ακατοπονητος με πολεμική λυσσά.. Ειδικά αυτός δεν καταλάβαινε πως ήταν μάταιη κάθε άμυνα.. Και παράξενο, σε αυτή τη γωνιά της πρώην Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το τούρκικο στοιχείο έμοιαζε με ένα γατάκι που νιαούριζε μπροστά σε τίγρη.. Η τουρκική διοίκηση το είχε εγκαταλείψει εδώ και καιρό το σημείο..
Μόλις οι δικοί μας μπήκαν με τις λόγχες στην άυλη του πύργου τότε σταμάτησαν να ρίχνουν, ειδικά ο αράπης..
Ο Τούρκος δεκανέας μάζεψε τα όπλα και βγήκε με ένα άσπρο μαντίλι να παραδοθεί.. Ένας άλλος της φρουράς άρχισε να κλαίει από φόβο..
Ο αράπης θύμωσε, πήγε δίπλα του και τον κλώτσησε..
--Σιχτίρ, κιοπογλου κιοπεκ (Τσακίσου, σκυλοπουλας σκύλε)..
Του Μήτσου Γεωργουλα δεν του άρεσε καθόλου, που ο μαύρος αν και ηττημένος παρίστανε το αφεντικό στους δικούς του.. Έπιασε το μανλιχερ και του έριξε μια δυνατή στα δόντια με τον υποκόπανο.. Δεν πτοήθηκε ο μιγάς, αγριοκοίταξέ τον Δημήτρη.. Ούτε ο ο Δημήτρης πτοήθηκε, του έριξε και άλλη μια και από το άλλο μάγουλο.. Τότε μόνον το κατάλαβε ο νέγρος πως έπρεπε να καταλαγιάσει..
--Άντε, σκλιομαυρε, κουνήσου τώρα!
Τα ματιά του Μήτσου έβγαζαν φλόγες όλο μίσος.. Δίπλα ένας στρατιώτης Αθηναίος, που δούλευε σαν δάσκαλος στον προσωπικό του βίο.. άκαπνος από μάχες μέχρι τώρα, καθόλου δεν τον ξένισαν οι κοπανιες του Μήτσου.. Έμπαινε στο νόημα, πως η πρακτική του πόλεμου στην πραγματικότητα απείχε πολύ από το fair play, τον σεβασμό των αιχμάλωτων και περί στρατιωτικής δεοντολογίας.. Πόλεμος, χάος, ασχημία..
Ο πύργος, ο τούρκικος αυτός σταθμός είχε δυο πατώματα με κάμαρες για αξιωματικούς, σταυλο και αποθήκες.. Ψηλά σε ένα κρεββάτι μια σαβουριασμενη φυσαρμόνικα.. Οι Έλληνες σαν νοικοκυραίοι πλέον άνοιξαν το αμπάρι με το κριθάρι και έδωσαν στα άλογα.. Ακόμη τουφεκιά, παλάσκες, σπαθιά μοιράστηκαν μεταξύ τους και ειδικότερα σε κάποιους που δεν είχαν.. Οι τουρκοι αιχμάλωτοι έβλεπαν μελαγχολικά όλα αυτά, που πίστευαν πριν λίγη ώρα, πως θα τα εξουσίαζαν αιωνία.. Η πιο δυσάρεστη στιγμή όμως ειδικά για τον χοντρό, όταν οι Έλληνες στρατιώτες βρήκαν σε μια γωνιά της αποθήκης ένα πιθάρι με μυρωδάτο βούτυρο και σακκο με ζάχαρη.. Αμέσως έβγαλαν τις κουραμάνες που τους είχαν δώσει στο Γριζανο και ευχαριστήθηκαν νοστιμιά.. Τότε φάνηκε να θυμώνει ο χόντρος γιατί προφανώς αυτός τα είχε καβατζωσει.. Αλλά δε τόλμησε να μιλήσει, καθώς θυμήθηκε, τι έκανε το μανλιχερ του Μήτσου στον αράπη..
Ο Τούρκος αξιωματικός και διοικητής της φρουράς την είχε κοπανήσει από ώρα, όταν εφόρμησε εναντίον του πύργου το ιππικό.. Την ώρα της φυγής παράτησε στον τοίχο ένα ωραίο οπισθογεμές δίκαννο αλλά και το σπαθί του ψηλά στο κρεββάτι.. Πίσω από το μαξιλάρι μια επιστολή κρυμμένη, που ήταν γεμάτη με αυτά τα γράμματα της πρώην τουρκικής γραφής σαν σκουληκάκια.. Στο τέλος είχε το περίγραμμα πατούσας ενός μωρού με μελάνι.. Ούτε καν αυτό το σημαντικό γραμμα με την πατούσα του παιδιού του δεν πήρε φεύγοντας από την τρομάρα του..
Μαζί του φυσικά έφυγαν και άλλοι άνδρες (οι περισσότεροι) και τράβηξαν έφιπποι προς το Βλαχογιαννι..
Ένας έφεδρος ίλαρχος του Μεραρχιακού Ιππικού, ο Πέτρος Μάνος (αδελφός του λογοτέχνη Κωνσταντίνου Μάνου και πατέρας της Ασπασίας Μάνου, βασίλισσας και συζύγου του βασιλιά Αλεξάνδρου και της χορογράφου Ραλλους Μάνου) με λίγους ιππείς καταδίωξε τους Τούρκους φυγάδες και τους έφτασαν 2-3 χιλιόμετρα πέρα από το Ελευθεροχωρι.. Κατέβηκαν από τα άλογα και πεζομαχουσαν.. Κανείς από τους άλλους στρατιώτες δεν είχε ξαναπολεμησει.. Ο Πέτρος Μάνος είχε όμως εμπειρία από τον Μακεδονικό Αγώνα.. Οι Τούρκοι πήγαν να φύγουν.. Ο Ίλαρχος φώναξε..
--Ριχ' τους, Σταμάτη, να μη φύγουν!
Ο Σταμάτης, που το μόνο που ήξερε καλά ήταν να διαχειρίζεται το εδωδιμοπωλείο του στη Σταδίου, πήρε το βάπτισμα του πυρός και είδε τον Τουρκαλα να πέφτει σαν κυπαρίσσι στη τελευταία τσεκουριά..
Στις 3 το μεσημέρι της 05/10/12 το Ελευθεροχωρι είχε καθαρίσει από Τουρκιά.. Οι Ελευθεροχωριτες, που το πρωί έπιασαν τους λόφους για να σωθούν, κατέβηκαν να υποδεχθούν τον Ελληνικό Στράτο.. Οι καμπάνες και των δυο εκκλησιών του χωρίου χτυπούσαν χαρμόσυνα.. Τα παιδιά χάζευαν τα σπαθιά, τα άλογα, τα τουφεκιά.. Σε λίγο φάνηκαν 2-3 παπάδες.. Ο ένας κρατούσε αργυροδετη Εικόνα της Παναγιάς.. Πίσω οι αρχές και πολύς κόσμος.. Λιοκαμενες και σοβαρές μορφές αγροτών.. Ο Μέραρχος και το επιτελείο ξεπεξεψαν και φίλησαν την Εικόνα και το χέρι των ιερέων.. Όλα τα στήθη έβγαλαν μια γιορτινή κραυγή..
--Ζήτω η Λευτεριά!
Ο ήλιος βασίλευε και ένα μαύρο σύννεφο ερχόταν στο χωρίο.. Ήταν οι καρακάξες που επέστρεφαν, γιατί το πρωί τρόμαξαν από τα τουφεκιά και έφυγαν..
Το βράδυ το φαγητό ήταν άφθονο.. Πού βρέθηκε τόσο χοίρινο παστό; Και τόσο τσίπουρο; Σε αντίθεση με τις δυνάμεις που περάσαν από Μελουνα στην Ελασσόνα και δεν είχαν ούτε νερό, εδώ έφαγαν αρχοντικά..
Ένας στρατιώτης βρήκε τον Γεωργουλα και του φώναζε..
--Δημήτρη, εσύ που είσαι το καλύτερο και το πιο έξυπνο παιδί, θέλω να σου πως πως έχω χαρά μεγάλη και κοιλιά γεμάτη.. Κάτσε να σου διαβάσω το γραμμα που θα στείλω στο σπίτι μου..
«Ελευθεροχώριον Ελασσώνος 5-Χ-1912
Σεβαστέ μου πατέρα, σεβαστή μου μητέρα
Υγείαν έχω, το αυτό επιθυμώ και δι’ υμάς
Σήμερα το Σύνταγμά μας έλαβεν το βάπτισμα του πυρός, εκυριεύσαμεν δια της λόγχης τον εχθρικόν Μεθοριακόν Σταθμόν και κατόπιν εισήλθαμεν εις το Ελευθεροχώριον, όπου μας υπεδέχθησαν οι κάτοικοι ως ελευθερωτάς. Προχωρούμεν νικηφόροι!!!
Μην ανησυχείτε δι’ εμένα, σας βεβαιώ ότι ο εχθρός άμα τη όψει μας φεύγει ωσάν να τον κυνηγούν δαίμονες!
“Δύο μπαταριές και δρόμο” που λέγει και ο Λοχαγός μου.
Δώσατε την αγάπη μου εις τους αδελφούς και τας αδελφάς μου.
Σας ασπάζομαι σεβασμίως
Ο υιός σας
Αριστείδης»..
Του Μήτσου του άρεσε και γέλασε εκεί που είπε "Δυο μπαταρίες και δρόμο".. Τα αλλά του φάνηκαν λίγο χαζά.. Πολύ ευαισθησία! Αλλά του ήρθε και μια εικόνα, να έχει μαζευτεί μια οικογένεια με λαχτάρα να διαβάσει το γραμμα του Αριστείδη.. Και αγαλλιασε λίγο.. Κάτι ήταν και αυτό..
-------
-------
░Β░λ░α░χ░ο░γ░ι░ά░ν░ν░ι░- ░Π░ρ░α░ι░τ░ώ░ρ░ι░. ░
6/10.. Η Μεραρχία πήρε τον δρόμο για το Πραιτωρι περνώντας από το Βλαχογιαννι.. Κάπου εκεί στην πρώτη ολοπρασινη κοιλάδα που βρήκαν, η Μεραρχία παρατάχθηκε για επιθεώρηση.. Το 8ο, 9ο και 11ο πεζικό Σύνταγμα και μια ορειβατική μοίρα Πυροβολικού.. Τότε έφτασε ο λοχαγός Μηχανικού Μομφερατος που ερχόταν από τον πιο κοντινό σταθμό οπτικού τηλεγράφου..
--Από το Γενικό Στρατηγείο μας πληροφορούν, ότι οι Βούλγαροι προχωρούν και οι Σερβοι πανηγυρίζουν νίκες! Ζήτω η συμμαχία!
Άρχισαν οι ιαχές χαράς με τις σημαίες των Συνταγμάτων να χορεύουν.. Οι στρατιώτες έπαιρναν δύναμη από τη συμμαχία, αν και οι σκεπτικιστές έβλεπαν με δυσπιστία όλα αυτά, καθώς στο τέλος οι σύμμαχοι, θα επιδιώκουν να πάρουν τα περισσότερα ο καθένας εις βάρος του άλλου..
Στη συνεχεία το 11ο Σύνταγμα προχώρησε σε πυκνές τετράδες στο χωριτωμενο χωριουδάκι, το Βλαχογιαννι..
Από έναν δρόμο ακούστηκε νεκρώσιμη ακολουθία.. Ένας νεκρός ιππέας με τη στολή του.. Δεν ήταν από εκεί.. Ήταν στο ιππικό που καταδίωξε τους φυγάδες.. Έπιασε έναν από αυτούς αλλά δεν τον έψαξε καλά και εκείνος, όταν βρήκε ευκαιρία έβγαλε μαχαίρι και τον μαχαίρωσε.. Και υπέγραψε και τον δικό του θάνατο ακολούθως..
Ξεσκούφωτοι ακολουθούσαν οι ντόπιοι.. Μια γρια ήταν απαρηγόρητη..
--Τον ήξερες τον ιππέα, γιαγιά;
--Όχι, πιδακι μ'.. αλλά να πάει άκλαυτο το παλληκαρ'; Τουν κλαίω σαν να 'ναι θκο μ'..
Το 8ο Σύνταγμα είχε εντολή να προχωρήσει γοργά προς το Κεφαλόβρυσο, περνώντας μέσα από το Πραιτωρι..
Η πορεία, αν εξαιρέσουμε κάποιες ώρες στην αρχή, έμοιαζε έως τώρα με εκδρομή.. Οι συγκινητικές υποδοχές στα χωριά της Ελασσονας, η ζεστή ελληνική ατμοσφαίρα που απαντούσαν, λες και ήταν σπίτι τους.. Το γλυκό αέρι της υπαίθρου, η φθινοπωρινή θαλπωρή, η άφθονη χλόη και τα κελαϊδισματα των νερών..
Ένας ιππέας, ο Στράτης, ήταν ενθουσιασμένος από τα θαυμάσια δώρα που τους πρόσφερε η πορεία τους.. Έσκυψε, λέει στον Μήτσο..
--Δημήτρη, τα χωριά σας στην Ελασσόνα είναι πανέμορφα.. Και ο κόσμος τόσο φιλόξενος! Από τη χαρά θέλω να φιλήσω το άλογο μου..
--Και εγώ, αν το είχα ξεπλατίσει από το Ναύπλιο έως εδώ και αυτό δεν έβγαλε άχνα, θα το φιλούσα και εγώ.. Με συγκίνησες! Θα καπνίσω ένα τσιγάρο..
--Έχεις να μου δώσεις και μένα λίγο καπνό; Κάποιος μου τον έκλεψε χθες το βράδυ..
--Θα σου δώσω τσιγάρο, αλλά καπνό δεν έχω πολύ.. Είχα πάρει από το χωρίο μου αλλά το μοίρασα..
------
------
░Π░α░λ░ι░ά░σ░κ░α░. ░
Μπήκαν στο επόμενο χωρίο, την όμορφη Συκεα (σημερινή Παλιάσκα) οπού ήλπιζαν να βρουν καπνό.. Αλλά είχε περάσει λίγο πριν από εκεί το 11ο Σύνταγμα και είχε πάρει, όσα είχαν προσφέρει οι Συκιωτες στους στρατιώτες.. Πού να βρεθεί καπνός;
Ο Γεωργουλας του ψιθύρισε..
--Εδώ λίγο πιο πέρα έχει ένα ρέμα βάτο.. Λίγο μετά είναι ένας συνοικισμός.. Δεν έχει περάσει ακόμη στρατός από εκεί.. Θα πάμε γρήγορα οι δυο μας να πάρουμε..
--Να φύγουμε από τη φάλαγγα; Μήπως τους χάσουμε μετά..
--Ακούς εκεί! Μια χαρά θα τους βρούμε..
Ο Δημήτρης καβαλικεψε και αυτός μαζί πίσω από τον Στράτη..
Όντως το ρέμα δεν είχε πολύ νερό (Παλισυκιωτης)..
------
------
░Σ░υ░κ░έ░α░. ░
Γρήγορα βρεθήκαν στον συνοικισμό (σημερινή Συκεα), οπού σε ένα πλάτωμα ξεχώρισε ο επιβλητικός ναός του Αγίου Δημητρίου.. Βρήκαν και καπνό, κομμένο με το μαχαίρι.. Από μια μεγάλη σακούλα ο ένας..
Ο Στράτης είχε σε μια τσάντα ένα βιβλίο του Ονορέ Ντε Μπαλζάκ, που το διάβαζε λίγο- λίγο και τον συντρόφευε στις ανάπαυλες.. Όμως δεν είχε χώρο με αυτό να βάλει τον καπνό.. Η έννοια του χρησίμου είναι σχετική και εξαρτάται από την περίσταση.. Για αυτό έπιασε τον Μπαλζάκ και τον εκσφεντονισε σε έναν μπαξέ με λάχανα..
Εκεί ήταν ακόμη πιο φιλόξενος ο κόσμος.. Τους καθίσανε κάτω από έναν πλάτανο και τους κέρασαν και τσίπουρο.. Τι ωραία περνούσαν! Κάθισαν, έπιναν, ρεμβαζαν και ξεχάσαν πως η ώρα περνούσε.. Τα μαύρα σύννεφα που σκέπασαν τον ουρανό και μια βροντή τους προσγείωσε απότομα..
Καβαλίκεψαν και οι δυο και ρίχτηκαν σε έναν δρόμο αριστερά, δίπλα από τον Άγιο Δημήτριο.. Ήταν κατηφορικός και κατέληγε σ' ένα ποτάμι (Τιταρησιος).. Αυτό δεν ήταν ρέμα και δε μπορούσαν να καταλάβουν πόσο βαθύ είναι.. Από μια γωνιά του χωρίου κάτι είδε ο Μήτσος να γυαλίζει.. Γύρισαν να δουν τι είναι αυτό που προσπαθούσε να κρυφτεί στις άκρες των σπιτιών.. Ένας Τούρκος! Βάλθηκαν να τον πιάσουν αλλά τον έχασαν.. Τότε κατάλαβαν πως πεταχθηκε από ένα στενό και έτρεχε προς το ποτάμι.. Ο Δημήτρης πήδηξε από το άλογο και έτρεξε γοργά από πίσω του.. Σε καμμια περίπτωσή δεν θα τον άφηνε να ξεφύγει.. Και πως αυτός κατάφερε να μη γίνει αντιληπτός; Και τι θράσος να κυκλοφορεί έξω ελεύθερος;
Ο Μήτσος πίστευε πως θα επιχειρούσε ο Τούρκος να περάσει το ποτάμι.. Αλλά πριν την κοίτη έστριψε δεξιά κάτω από ένα ανάχωμα, έναν όχτο.. Εκεί δεν είχε πολύ νερό αλλά βάλτωνε.. Ήταν δύσκολα προσβάσιμο με πυκνή βλάστηση..
Ο Τούρκος ήταν ευκίνητος αλλά ο Δημήτρης ήταν πιο νέος και χοροπήδαγε σαν κατσίκι.. Όταν τον έφτασε πολύ κοντά κατάλαβε πως δε μπορούσε να ξεφύγει.. Αμέσως τράβηξε κάτι από πάνω του.. Σαν λίρες, σαν χρυσαφικά ήταν.. Τα έδειξε στον Μήτσο, να τα πάρει, για να τον αφήσει.. Φαινόταν να είναι κάποιος άρχοντας.. Φόραγε καφτάνι με μεταξωτό ατλάζι.. Τέτοιες φορεσιές ούτε στον ύπνο τους δεν είχαν δει οι Έλληνες.. Ο Γεωργουλας οργίστηκε.. Οι κατακτητές, οι σφετεριστές της πατρίδας να έχουν όλα τα πλούτη στο δικό του το μέρος και αυτός με τ' αδέλφια να γυρνά νηστικός και ξυπόλητος.. Το πολύ πολύ να φορούσε τίποτε γουρνοτσαρουχα.. Για ποτέ άρπαξε τη μάχαιρα και χιμηξε, ούτε ο Τούρκος δεν κατάλαβε.. Ως ποτέ να σηκώσει τα χεριά πάνω ο Μήτσος του είχε πάρει το κεφάλι..
Όχι! Ούτε αναστολές ούτε τύψεις είχε.. Και ο' τι είχε πάνω του ο εχθρός του τα πήρε.. Ήταν δικά του.. Ήταν βέβαιος για αυτό..
Γύρισε να δει που ήταν ο Στράτης με τ' άλογο.. Πουθενά..
Στάθηκε μπροστά στον Τιταρησιο.. Είχε φέρει μια κατεβασιά θολή.. Και η βροχή είχε φουντώσει πλέον, ράπιζε χωρίς έλεος το πρόσωπο του.. Μήπως το ποτάμι ήταν τόσο βαθύ που πήρε τον Στράτη μαζί με το άλογο του;
Και όμως αυτός ο αναίσθητος Δημήτρης, εκεί μπρος στο έλεος του καιρού ένιωσε σαν τον Κοντορεβιθούλη.. Σαν ένα παιδί που χάθηκε όπως στα παραμυθία και περίμενε να βγει η νεραϊδα από το νερό να τον οδηγήσει.. Άραγε πλήρωνε το κρίμα αυτής της πράξης του πριν λίγο; Δεν έδειξε το παραμικρό έλεος στον άνθρωπο που του το ζήτησε..
Η κατεβασιά χοχλαζε και βούιζε μέσα στο σκοτάδι.. Μπήκε σιγά σιγά.. Το νερό μέχρι το γονάτο, άλλου έως τη μέση.. Πέρασε με πολύ κόπο..
Αλλά δεν ήταν μόνο αυτό.. Τρεις φόρες διασταυρωνόταν ο Τιταρησιος με τον δρόμο.. Στο ρέμα ενός νερόμυλου κόντεψε να πνίγει, γιατί το πέρασε για χαντάκι και έπεσε όλος μέσα..
-------
------
░Π░α░λ░α░ι░ό░κ░α░σ░τ░ρ░ο░- ░Κ░ε░φ░α░λ░ό░β░ρ░υ░σ░ο░- ░Γ░ι░α░ν░ν░ω░τ░ά░. ░
Τελικά ο Γεωργουλας λίγο πάνω από το χωρίο Παλαιοκαστρο, τσακισμένος, βρεγμένος, λασπωμένος, τιμωρημένος έφτασε την οπισθοφυλακή του Συντάγματος του.. Είχε περάσει η ώρα τα μεσάνυχτα..
Δεν κοιμήθηκε.. Έπρεπε να στεγνώσει τη στολή του και έκατσε στη φωτιά με τους άλλους.. Τουλάχιστον ο καπνός είχε κρατηθεί στεγνός.. Θα κάπνιζε για πολλές ήμερες..
Τότε βρήκε τυχαία και τον Στράτη.. Αυτός του είπε πως το άλογο, όταν κυνηγούσε τον Τούρκο, μύρισε στον αέρα τα ίχνη των άλλων ζώων που είχαν περάσει και χωρίς να ακούει τις προσταγές του, πήρε το χαλινό στα δόντια και τον παρέσυρε καλπάζοντας, περνώντας το ποτάμι χωρίς να καταλάβει.. Και έτσι ευτυχώς βρήκε και γρήγορα τη Μεραρχία..
Στις 08/10 η 4η Μεραρχία ήταν στο Κεφαλόβρυσο.. Πήρε την εντολή να προχωρήσει στα Γιαννωτα.. Εκεί περίπου ήταν οι θέσεις Γλυκοβο και Βίγλα, τα δυνατά προπύργια των στενών του Σαρανταπόρου..
Από την ώρα που μπήκαν οι Έλληνες στρατιώτες στο τούρκικο, όσοι χωρικοί τους συναντούσαν, τους έλεγαν..
--Οι Τούρκοι ικει στα στινα του Σαρανταπόρου θα καν τ μεγαλ' αντίσταση.. Ικει θα ιδούμε τι θα γεν'..
Ο Δημήτρης Γεωργουλας έκατσε σε μια ράχη και προσπαθούσε να καταλάβει ακριβώς που έπεφτε το χωρίο του το Ζαρκο.. Πρώτη φορά το άφησε πίσω του από τον βοριά.. Μέτα έβγαλε τη μάχαιρα και την καμάρωνε.. Έπρεπε να της βρει και ένα όνομα.. Έψαξε να βρει ένα μασατι, να την τροχίσει..
.jpg)
