ΓΕΩΡΓΑΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΟΣ
«Ο αγωνιστής την ελευθερία ή την κερδίζει μαχόμενος ή την καθαγιάζει πεθαίνοντας»
Του Δαρή Ιωάννου, Θεολόγου-Αστυνομικού.
--------
--------
Η νύχτα είχε ρίξει το μαύρο πέπλο της παντού.. Ήταν πολύ αργά.. Τα Καρπάθια έστεκαν βουβά αλλά ακοίμητα όμως.. Είχαν σαστίσει και αυτά από τον χαλασμό των Ιερολοχιτών εκεί στην πεδιάδα του Δραγατσανίου..
Στους πρόποδες των Νοτίων Καρπαθίων δυο άνδρες κάθονταν σε κάτι λιθάρια.. Μπροστά στο έμπα μιας σπηλιάς.. Είχαν ξεμακρύνει λίγο από τα αλλά παλικάρια.. Αποσβολωμένοι, κατάκοποι.. Στο κεφάλι τους ακόμη ηχούσαν οι κλαγγές των σπαθιών και οι πυροβολισμοί..
Αυτήν την ζεστή νύχτα του Ιουνίου.. ο πόνος ήταν αβάσταχτος για τον χαλασμό των συντρόφων τους.. Αυτών των νέων παιδιών, που η πυρά της αδούλωτης ψυχής τους, τους οδήγησε στην υπέρτατη θυσία για την ελευθερία της πατρίδας..
Είχε ξεκινήσει τόσο ωραία, τόσο συγκροτημένα.. Η Φιλική Εταιρεία τα είχε ετοιμάσει όλα.. Τώρα όμως τι; Αυτός ο ζήλος, αυτή η σπουδή, το αίμα.. Πάλι θα πηγαίναν χαμένα;
-Αδελφέ μου Γεωργάκη, σε έχω αδικήσει ούτως ειπείν..
-Πρίγκηπα, μη το σκέπτεσθε αυτό..
-Ο ηρωισμός και η φιλοπατρία σου ανεδείχθησαν σφόδρα.. Έπρεπε να σε ορίσω να επιληφθείς περισσοτέρων υποθέσεων..
-Αρχηγέ.. ξεκινήσαμε μια προσπάθεια και δεν πρέπει να μας βαραίνουν αυτά τώρα.. Μέλημα όλων πρέπει να είναι η σωτηρία της πατρίδας.. Μπορεί να μη τα καταφέραμε στη Βλαχία, αλλά το σχέδιο μας αυτό ήταν: Να ανάψει η φλόγα στον Μωριά.. Και πέτυχε! Τα μηνύματα που έρχονται είναι γεμάτα ελπίδα..
-Είθε, Γεωργάκη, άπαντες οι αγωνισταί να έπρατταν, ως εσύ.. Ο Θεός να οδηγήσει τα Ελληνικά σπαθιά εις την νίκην..
Ο πρίγκηπας Αλέξανδρος έφερε μπροστά ως όραμα τις εικόνες, που μόλις πριν μια εβδομάδα, είχε δει με τα ματιά του.. Ο Ολύμπιος ατρόμητος έσπευσε στη μάχη (με 60 ως 100 ιππείς) και χτύπησε αλύπητα τον εχθρό. Προχώρησε με το πληγωμένο άλογό του στο σημείο όπου είχε πέσει ο σημαιοφόρος του Ιερού Λόχου και διέσωσε τη σημαία.. Μετά από αυτήν την επέμβαση του, οι τουρκικές δυνάμεις, με σοβαρές απώλειες, εγκατέλειψαν το πεδίο της μάχης.. Αν και η καταστροφή των Ιερολοχιτών ήταν δυσβάστακτη.. ο Ολύμπιος με υψηλό αίσθημα αυτοθυσίας κατόρθωσε να διασώσει 100 περίπου Ιερολοχίτες, τη σημαία τους, καθώς και δύο κανόνια..
-Εδώ που φθάσαμε, πρίγκηπα, καμμία ανθρώπινη περίστασις δεν μπορεί να μας σταματήσει..
-Και εδώ θα εστεφανουτο με τις δάφνες της νίκης ο Ιερός Λόχος.. αν δεν είχαμε τους προδοτικούς λογχισμούς του Καμινάρη και του Βλάχου Βλαδιμιρέσκου.. Και την τελειωτική βολή μας τις έδωσε η απερισκεψία του Καραβία..
-Αλέξανδρε, είχαμε κανονίσει όλοι μαζί, να ανοίξουμε δρόμο από τη Μολδαβία, να βγούμε στη Ρωσία.. και από εκεί να φτάσουμε στη πατρίδα.. Γιατί δεν ακολουθείς;
-Γεωργάκη, ξεύρεις πως σε εκτιμώ απεριορίστως.. αλλά η στρατιωτική τιμή μου ως αξιωματικός του Ρωσικού Στράτου.. και το καθήκον ως υπασπιστής του Αυτοκράτορος Αλεξάνδρου.. δε μου επιτρέπει να υπάγω μαζί σας.. Ο εν Κωνσταντινουπόλει αυτοκρατορικός πρεσβευτής της Ρωσίας υπέβαλε αρχάς Μαΐου εις τον καισαροβασιλικόν (αυστριακόν) Έξαρχον την πρότασιν να με εφοδιάση.. ως αρχηγόν των εξεγερθέντων Ελλήνων εις την Βλαχίαν, δι’ ενός διαβατηρίου, δια να δυνηθώ να μεταβώ μέσω των αυστριακών χωρών εις ένα οιονδήποτε απομεμακρυσμένον λιμένα και να επιβιβασθω εκείθεν δι’ Αμερικήν.. Πρέπει να υπακούσω! Τάχιστα θα έρθω να σας ευρώ εις την πατριδαν..
- Τι άλλο να προσφέρεις στους Ρώσους, αρχηγέ; Έχασες το δεξί σου χέρι στη Λειψία..
-Έχω αποστείλει τον αδελφόν μου Δημήτριον εις τον Μωριά.. Εκπροσωπεί την Υψηλαντικήν οικογένεια... Και εγώ θα προστρέξω λίαν ταχέως.. Αλλά έχω και τη μεριμνά της μητρός μου Ελισάβετ, που παραμένει σε τούτα τα μέρη..
Οι δύο συμπολεμιστές ξέσπασαν σε δάκρυα και λυγμούς.. Ασπασθήκανε και ευχήθηκαν ο ένας στον άλλο..
-Καλήν αντάμωση στην πατρίδα!
Ο Υψηλάντης.. δεν είχε φανταστεί το ύπουλο σχέδιο που είχε υφανθεί στις πλάτες του.. Οι Ρώσοι, για να απαλλαγούν από αυτόν τον παγίδευσαν. Μετά από συνεννόηση του τσάρου με τον Μέττερνιχ, οι Αυστριακοί του εξέδωσαν πλαστό διαβατήριο υπό το όνομα Δημήτριος Παλαιογενείδης. Ρώσοι και Αυστριακοί τον θυσίασαν για να μην διαταράξουν τις σχέσεις τους με τον σουλτάνο.. Ακολούθως θα τον φυλάκιζαν στις αυστριακές φυλακές..
Ο Γεωργάκης Ολύμπιος βάθυνε το βλέμμα του.. Σκεφτόταν τα 3 μικρά παιδιά του και τι θα απογίνουν.. Τέντωσε το κεφάλι στα νοτιά.. Του φάνηκε πως είδε το Λιβάδι.. την Ελασσόνα.. τον Όλυμπο, που αν και είχε καλοκαιριάσει, βαστούσε χιόνι ακόμη.. Ο αέρας της λευτεριάς του χάιδεψε το πρόσωπο..
Έπρεπε να σπεύσει..
-----
------
Στη σκιά του Ολύμπου.
-----
------
O Γεωργάκης Ολύμπιος γεννήθηκε την άνοιξη του 1772 (4/3/1772) στο Βλαχολιβαδο (Λιβάδι Ελασσονας)..
Καταγόταν από τη φημισμένη αρματολικη οικογένεια των Λαζαιων.. Οι γνώμες δυϊστανται, αν έλκει αυτήν την καταγωγή από την πλευρά του πάτερα ή της μητέρας του.. Το κανονικό του επίθετο ήταν Ταρταγκές.. Κατά τον Αχ. Λαζάρου και άλλους ιστορικούς, ο Γ. Ολύμπιος ήταν Βλάχος..
Η μητέρα του ήταν κόρη Λιβαδιώτη προύχοντα, ο δε πατέρας του Νικόλαος γεννήθηκε στη Φτέρη Πιερίας.. Η μητέρα του Νικολέτα, πέθανε λίγα χρόνια μετά τη γέννηση του γιου της.
Το χαϊδευτικό όνομα Γιωργάκης, με το οποίο έμεινε στην Ιστορία, δείχνει τη στοργή και τη φροντίδα της γιαγιάς του Αγνής και ολόκληρης της οικογένειάς του, που τον είχε μοναχογιό. Το οικογενειακό του περιβάλλον, των Λαζαίων, δεν τον έκανε μόνο καλό πολεμιστή, αλλά του έδωσε και την καλοψυχία, τη γενναιοψυχία, τη μετριοφροσύνη.
Αργότερα ο Γιωργάκης φοίτησε στο ονομαστό Σχολείο του Λιβαδιού κοντά στους σοφούς δασκάλους Ιωνά Σπαρμιώτη και Ιωάννη Πεζάρο. Κατά την Τουρκοκρατία, ο Όλυμπος και τα Πιέρια υπήρξαν άντρα καπεταναίων όπως οι Ζήδρος, Νικοτσάρας, Λάζος, Βλαχάβας κ. α. οι οποίοι αποτέλεσαν πρότυπα παλικαριάς, αντρειοσύνης και φιλελευθερισμού για τον Ολύμπιο, επηρεάζοντας τον χαρακτήρα, το φρόνημα και τις ιδέες του.
Όταν τελείωσε το σχολείο, ο πατέρας του, επιθυμώντας την τελειότερη πολεμική μόρφωση του γιου του, τον παρέδωσε στο περίφημο στρατόπεδο του συγγενή του Έξαρχου Λάζου. Τα σωματικά αλλά προπαντός τα πνευματικά του προσόντα τον έκαναν σύντομα να διακριθεί, να αγαπηθεί απ’ όλους και να γίνει πρωτοπαλλίκαρο του θείου του, Τόλιου Λάζου. Με το αρματολίκι του Ολύμπου δοξάστηκε στους αγώνες κατά των Τούρκων εκείνη την εποχή.. Έτσι απέκτησε και το προσωνύμιο Ολύμπιος..
-----
-----
Τα Βαλκάνια φλέγονται.
-----
-----
Μέχρι το 1798 έμεινε στον Όλυμπο.. Είναι η εποχή που ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων μεθοδεύει την ίδρυση μεγάλου Αλβανικού κράτους, αποσχιστικά προς τη Μεγάλη Πύλη, όπου άλλοτε με τη διπλωματία και άλλοτε με τη βία επιχειρεί το παράτολμο έργο του. Οι Ολύμπιοι, αρνούμενοι να αλλάξουν αφεντικά, μάχονται και εναντίον των Τούρκων και εναντίον του Αλή Πασά, που με το γιο του Μουχτάρ φτάνουν μέχρι το Λιβάδι.. Μαζί δε με τον άλλο γενναίο και φίλο του από το χωριό Βλάστη της Κοζάνης, τον Γιάννη Φαρμάκη, καθώς και με τον οπλαρχηγό από την Ελασσόνα, τον Σάββα και άλλους, ήλθαν σε συνεννόηση μεταξύ τους κάτι σαν μυστική εταιρεία δηλαδή για κοινή στρατιωτική δράση. Ο Γιωργάκης θα ερχόταν σε επαφή και με ηγεμόνες άλλων Βαλκανικών Χωρών..
Στα 1804 ξέσπασε η Σερβική Επανάσταση. Οι Έλληνες, ιδιαίτερα της Μακεδονίας, Θεσσαλίας και της Ηπείρου, είδαν με μεγάλη συμπάθεια των αγώνα των Σέρβων. Με τέτοια αισθήματα έσπευσε και ο Ολύμπιος, συμπαρασύροντας κι άλλους αρματολούς, όπως οι Νικοτσάρας και Καρατάσος, προς βοήθεια του Σέρβου αρματολού Βέλκου Πέτροβιτς. Συμμετείχαν μάλιστα σε νυχτερινή επίθεση εναντίον πολυάριθμου τουρκικού στρατού υπό τον Τοπάλ πασά, εξαναγκάζοντας τον σε υποχώρηση. Μετά τη σύγκρουση αυτή, ο Ολύμπιος παρέμεινε στη Σερβία, ενώ οι υπόλοιποι Έλληνες αρχηγοί γύρισαν στην Ελλάδα..
Ο Γεωργάκης Ολύμπιος αγωνίστηκε αγωνιζόμενος ηρωικά στο πλευρό του Σέρβου ηγεμόνα Καραγεώργη, αποκτώντας την αγάπη και το θαυμασμό όλων των Σέρβων. Όπως και ο Ρήγας Φεραίος, πίστευε πως οι βαλκανικοί λαοί θα απελευθερώνονταν από τους Τούρκους μόνο αν πολεμούσαν ενωμένοι.
Αναφέρεται ότι, όταν βρισκόταν στη Σερβία, αλληλογραφούσε με τον Έλληνα ηγεμόνα της Βλαχίας, Κωνσταντίνο Υψηλάντη, και τον παρακαλούσε να οργανώσει στην ηγεμονία του παρόμοιο κίνημα. Αυτό φαίνεται λογικό καθώς ο Υψηλάντης θεωρούσε πως η σερβική επανάσταση, με τον επαναστατικό αναβρασμό που έφερνε θα οδηγούσε και σε ανάλογη επανάσταση στην Ελλάδα. Μετά την αποτυχία της σερβικής εξέγερσης, συνεργάστηκε με τον Κωνσταντίνο Υψηλάντη για τη δημιουργία αξιόμαχου στρατιωτικού σώματος από Έλληνες και Παραδουνάβιους.
----
----
Μαχητής και Απόστολος του Δούναβη.
-----
-----
Το σώμα αυτό το 1806, μόλις κηρύχθηκε ο ρωσοτουρκικός πόλεμος, με 1.300 άντρες αγωνίστηκε στο πλευρό του Ρώσου αρχιστρατήγου Κουτούζωφ, με μεγάλη επιτυχία, στη μάχη της Όστροβας.. στο Στουβικ.. στο Βιδινιο.. Για το ανδραγάθημα του αυτό, οι Ρώσοι τον παρασημοφόρησαν και του απένειμαν τον βαθμό του Συνταγματάρχη.. Παράλληλα δε επεδίωκε στην εξωτερική βοήθεια των Ρώσων, αφού μάλιστα υπουργός της επί των εξωτερικών, ήταν ο Έλλην Δημ. Υψηλάντης..
Το 1807 επανέρχεται στην Ελλάδα για να κηρύξει την Επανάσταση από τον Όλυμπο, ενέργεια η οποία τελικώς ματαιώνεται και επιστρέφει ξανά στη Βλαχία. Ύστερα από την αντικατάσταση του Κωνσταντίνου Υψηλάντη και του Έλληνα ηγεμόνα της Μολδαβίας, Αλέξανδρου Μουρούζη, καταφεύγει στη Σερβία. Μετά το θάνατο του Βέλκο Πέτροβιτς στη μάχη του Νεγκοτίν (1813), παντρεύεται τη χήρα του, Στάνα (μαζί της θα αποκτήσει τρία παιδιά, τον Αλέξανδρο, τον Μιλάνο (Μίλαν) και την Ευφροσύνη).
Ο Ολύμπιος, στη συνέχεια, περνά στην Αυστρία. Η φήμη του είχε φτάσει ως τα ανάκτορα της Μόσχας. Έτσι, ο Τσάρος της Ρωσίας Αλέξανδρος ο Α′, μαζί με τον Ιωάννη Καποδίστρια συμπεριέλαβαν τον Ολύμπιο στην αντιπροσωπεία του Συνεδρίου της Βιέννης, το 1815. Εκεί παρακολουθεί τις εργασίες του Συνεδρίου και γνωρίζεται προσωπικά με τον Αλέξανδρο Υψηλάντη..
Μετά επέστρεψε πάλι στη Μολδοβλαχία και έγινε αρχηγός της σωματοφυλακής του ηγεμόνα της Βλαχίας Ιωάννη Καρατζά και (πιθανότατα) στα 1817, μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία από τον Γ. Λεβέντη και δεν έγινε απλό μέλος της αλλά Απόστολος.. Λέγεται πως ο Ολύμπιος ήταν αυτός που μύησε τον Καραγεώργη και τον Θεόδωρο Βλαδιμηρέσκου (υπάρχουν ιστορικές αντιρρήσεις καθώς αυτοί δεν ήταν Ελληνικής καταγωγής) σε αυτήν. Όταν ο Καρατζάς έπεσε στη δυσμένεια του Σουλτάνου και διέφυγε στην Ευρώπη, έγινε αρχηγός των στρατιωτικών Βλαχικών δυνάμεων επί ηγεμονίας του Αλέξανδρου Ν. Σούτσου.
Ο Ολύμπιος έχοντας μόρφωση, καθώς και υψηλές πνευματικές ικανότητες, συχνά δίνει ομιλίες εθνικοαπελευθερωτικού περιεχομένου. Μία μνημειώδης ρήση από την ομιλία του στην Ακαδημία του Ιασίου, της οποίας ήταν μέλος του διοικητικού συμβουλίου, είναι η ακόλουθη: «Ο αγωνιστής την ελευθερία ή την κερδίζει μαχόμενος ή την καθαγιάζει πεθαίνοντας»… οπως και το εξής απόσπασμα των παροτρύνσεών του προς το ακροατήριο για οικονομική ενίσχυση του αγώνα: «είναι μεγάλο έγκλημα το να συγκεντρώνει κανείς στην κατοχή του αγαθά περισσότερα από αυτά που του χρειάζονται για να ζήσει, γιατί αφαιρεί τη ζωή από άλλους ανθρώπους που στερούνται παντελώς αγαθών».
-----
-----
Ο Αρχιστράτηγος Γεωργάκης και η προετοιμασία της Επανάστασης.
-----
------
Το καλοκαίρι του 1820 ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, τον διόρισε Αρχιστράτηγο των επαναστατικών δυνάμεων στη Μολδοβλαχία. Το διορισμό του τον παρέδωσαν οι Εμμανουήλ Ξάνθος και Χριστόφορος Περραιβός και εκείνος έδωσε όρκο πως θα θυσιάσει το παν για την επιτυχία του αγώνα. Το διοριστήριο αυτό έγγραφο διέσωσε ο ιστορικός Γούδας: «διορίζω διά του παρόντος μου Αρχιστράτηγον του Δουναβικού στρατεύματος τον Γεώργιον Ολυμπίτην, γνωρίσας αυτόν ενάρετον, πρόθυμον και άξιον να το διοική και να το διευθύνη κατά την περίστασιν…».
Και η απάντηση τουΓεωργακη: «…Τώρα δεν μένει άλλο να σας ειπώ παρά να σας διαβεβαιώσω και εγγράφως την γνώμη μου, ότι οπόταν κριθή αρμόδιος ο καιρός να μας δοθή η αποφασιστική σας προσταγή, υπόσχομαι να την εξακολουθήσω με την υστερινή ρανίδα του αίματος μου, χωρίς ποτέ να με δειλιάση καμιά ανθρώπινος περίστασις».
Οι μυήσεις στην Εταιρεία έγιναν αθρόες και ανεξέλεγκτες. Το «μυστικόν», τα πρόσωπα και τα σχέδιά της κινδύνευαν να αποκαλυφθούν. Οι πληροφορίες που έφταναν στην «Αρχή» ήταν εξαιρετικά ανησυχητικές. Γι’ αυτό, στις 8 Οκτωβρίου 1820 έγινε μια σύσκεψη των Φιλικών στο Ισμαήλι της Βεσσαραβίας, μιας περιοχής που σήμερα είναι μοιρασμένη στη Μολδαβία και την Ουκρανία. Το Ισμαήλι είναι ένα λιμάνι στο δέλτα του Δούναβη. Εκεί, στο λοιμοκαθαρτήριο της πόλης, αφού οι προερχόμενοι από την οθωμανική αυτοκρατορία για την είσοδό τους στη Μολδαβία έπρεπε να μείνουν σε καραντίνα για την «κάθαρση», ο «Γενικός Έφορος της Εταιρείας των Φιλικών» Αλέξανδρος Υψηλάντης, εισηγήθηκε την επίσπευση της Επανάστασης.
Στη σύσκεψη, στην οποία συμμετείχαν επιφανή μέλη της Εταιρείας όπως ο Εμμανουήλ Ξάνθος, ο Δημήτριος Θέμελης, ο Δημήτριος Ίπατρος, ο αρχιμανδρίτης Γρηγόριος Δικαίος (Παπαφλέσσας), ο Πέτρος Μαρκέζης, ο Χριστόφορος Περραιβός, ο Διονύσιος Ευμορφόπουλος, ο Ήβος Ρήγας, ο Βαγγέλης Μαντζαράκης, οι πρίγκηπες αδελφοί Γεώργιος και Αλέξανδρος Καντακουζηνοί κ.α. συζητήθηκαν τα προβλήματα της τελικής οργάνωσης της εξέγερσης. Οι περισσότεροι από αυτούς συναντήθηκαν εκεί για πρώτη φορά.
Οι συνθήκες φαίνονταν ευνοϊκές, λόγω της ταυτόχρονης στρατιωτικής εμπλοκής του τουρκικού στρατού στην Ήπειρο εναντίον του Αλή-πασά. Όμως έπρεπε να κάνουν γρήγορα. Την εξόντωση του Αλή-πασά είχε αναλάβει ο σκληροτράχηλος Χουρσίτ, που το 1809 είχε καταφέρει να πνίξει τη σερβική επανάσταση στο αίμα, στήνοντας τον «πύργο των κρανίων» με τα κεφάλια τριών χιλιάδων Σέρβων αντιπάλων του στη μάχη του Čegar, έξω από τη Niš. Ήταν σχεδόν βέβαιο ότι σύντομα θα τελείωνε και με τον σατράπη της Ηπείρου.
Αποφασίστηκε να ξεκινησει η επανασταση στην Πελοποννησο.. Ταυτόχρονα ομως θα γινοταν κσι εξεγερση στη Μολδοβλαχία από τους Φιλικούς οπλαρχηγούς Γεωργάκη Ολύμπιο και Σάββα Καμινάρη Φωκιανό με τη συνεργασία του Βλάχου Τούντορ Βλαδιμηρέσκου.
Όμως, μόλις στις 24 Οκτωβρίου τα σχέδια άλλαξαν. Οι πληροφορίες που έφταναν στο Κισνόβι (Κισιναου) έλεγαν ότι ο Υψηλάντης δεν θα μπορούσε να φθάσει στην Τεργέστη, μέσω Αυστρίας λόγω της στρατιωτικής εμπλοκής της Αυστρίας στην καταστολή της επανάστασης της Νάπολης. Επίσης ο Σάββας Καμινάρης Φωκιανός ειδοποίησε από το Βουκουρέστι, μέσω του Ξάνθου, ότι ο σουλτάνος πήρε προληπτικά μέτρα κατά των Σέρβων και ότι τα σχέδια των Φιλικών είχαν προδοθεί. Έτσι, κι ενώ το πλοίο που είχε έρθει από τις Σπέτσες τον περίμενε για αρκετό καιρό στην Τεργέστη, ο Υψηλάντης με εμπιστευτικές επιστολές-διαταγές, ενημέρωσε τους κύριους παράγοντες της Εταιρείας, μεταξύ των οποίων και τον Παπαφλέσσα, ότι το σχέδιο της καθόδου του στην Πελοπόννησο εγκαταλείπεται ως ανεφάρμοστο και πρότεινε η εξέγερση να ξεκινήσει από το Ιάσιο το συντομότερο δυνατό, ακόμα και στα μέσα Νοέμβρη.
Όμως τα περί προδοσίας αποδείχθηκαν ανυπόστατα και η απόφαση για την εξέγερση οριστικοποιήθηκε. Αυτή θα άρχιζε την επόμενη άνοιξη. Η αναβολή είχε και τα θετικά της. Ο Ιάκωβος Ρίζος Νερουλός, στα μέσα Νοέμβρη κατάφερε να μυήσει στην Εταιρεία τον ηγεμόνα της Μολδαβίας Μιχαήλ Σούτσο. Τον Ιανουάριο του 1821, ωστόσο, πληροφορίες που έφτασαν στους ηγέτες των επαναστατών έκαναν λόγο για ενημέρωση της Υψηλής Πύλης σχετικά με το επαναστατικό σχέδιο, οπότε λήφθηκε η απόφαση να επισπευσθεί η εξέγερση σε πολλές εστίες ταυτόχρονα, σύμφωνα με τα σχεδιασθέντα στο Ισμαήλι, στην Πελοπόννησο, την Κωνσταντινούπολη και τη Σερβία. Για την ενημέρωση της Πύλης, για την ύπαρξη συνωμοτικής οργάνωσης στην Κωνσταντινούπολη, είχε φροντίσει ο Άγγλος πρεσβευτής λόρδος Στράγκφορντ.
Ακόμα μια εξέλιξη ήταν ο θάνατος, στις 18 Ιανουαρίου 1821, του αντιδραστικού ηγεμόνα της Βλαχίας, Αλέξανδρου Ν. Σούτσου. Αυτός, αν και είχε μυηθεί στη Φιλική, είχε δώσει υποψίες ότι συνεργαζόταν με τους Τούρκους. Υποστηρίζεται ότι ο θάνατός του οφειλόταν σε δηλητηρίασή του από μέλη της Φιλικής. Τη θέση του, με υπόδειξη του Υψηλάντη διεκδίκησε με επιτυχημένο κίνημα στη δυτική Βλαχία, ο Τούντορ Βλαδιμηρέσκου. Με τη συμμετοχή και τις οδηγίες του Γεωργάκη Ολύμπιου και του Γεώργιου Λεβέντη, πλήθη οπλισμένων Ρουμάνων χωρικών βάδιζαν για το Βουκουρέστι. Η εξέγερση των Ρουμάνων φαινομενικά δεν έπληττε τον σουλτάνο. Ουσιαστικά όμως ήταν ένας επαναστατικός πυρήνας που θα μπορούσε να βοηθήσει τη σχεδιαζόμενη από την Εταιρεία, γενική εξέγερση. Ταυτόχρονα όμως, η προσπάθεια του Υψηλάντη για συμμαχία με τους εξεγερμένους Σέρβους του Μίλος Οβρένοβιτς ήταν αποτυχημένη. Ο Απόστολος της Εταιρείας Αριστείδης Παππάς, που είχε αναλάβει να τον προσεγγίσει, προδόθηκε και αφού συνελήφθη από τους Τούρκους, αυτοκτόνησε.
Αυτή η κατάσταση δεν μπορούσε να συνεχιστεί. Πολλοί από τους ηγέτες της Φιλικής ήταν διστακτικοί. Τότε ο Υψηλάντης αποφάσισε να ξεκινήσει την Επανάσταση υψώνοντας τη σημαία της στη Μολδαβία. Εκεί τα πράγματα θα ήταν ευκολότερα, αφού, λόγω της ρωσοτουρκικής συνθήκης του Βουκουρεστίου του 1812, οι Τούρκοι για να στείλουν στρατό στις ηγεμονίες έπρεπε να πάρουν πρώτα τη συγκατάθεση του τσάρου. Σε αυτό το εγχείρημα ο Υψηλάντης πίστευε ότι θα είχε, εκτός φυσικά της Ρωσίας και τη συμπαράσταση των Σέρβων, των Βλάχων και των Βουλγάρων που θα επιδίωκαν κι αυτοί την ελευθερία τους. Το παράτολμο σχέδιο του ήταν: να ανάψει τη φλόγα της Επανάστασης στις ηγεμονίες, κάτι που θα λειτουργούσε σαν αντιπερισπασμός στις τουρκικές δυνάμεις. Έτσι θα έδινε χρόνο στους Έλληνες του Μοριά και στους Φαναριώτες της Πόλης να ξεσηκωθούν συγχρόνως. Κατόπιν από εκεί ο Υψηλάντης θα διέσχιζε με τον στρατό του τη Βλαχία, τη Βουλγαρία, τη Μακεδονία και τη Θεσσαλία, και θα έφτανε στην Πελοπόννησο για να ηγηθεί αυτοπροσώπως του αγώνα που εν τω μεταξύ θα είχε ξεκινήσει. Συνοδοιπόροι του θα ήταν ο Γεωργάκης Ολύμπιος, ο Ιωάννης Φαρμάκης, ο Σάββας Καμινάρης Φωκιανός κι ο Βλάχος Τούντορ Βλαδιμηρέσκου.
Την 21η Φεβρουαρίου 1821, ο Υψηλάντης πέρασε από το ρωσικό έδαφος τον ποταμό Προύθο επικεφαλής 165 ανδρών, μαζί με τους αδελφούς του Νικόλαο και Γεώργιο και τον πρίγκιπα Γεώργιο Καντακουζηνό, μπήκαν στο Ιάσιο, δηλαδή σε αυτοδιοικούμενο αλλά και εξαρτώμενο έδαφος της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Εκεί βρήκε να τον περιμένουν ο πρίγκιπας Μιχαήλ Βόδας και άλλοι τοπικοί άρχοντες καθώς και οι στρατιώτες του Γεωργάκη Ολύμπιου και του Γεώργιου Λεβέντη.
Σχετικά λίγοι και απειθάρχητοι στρατιώτες, χαμηλής μόρφωσης και ηθικής. Τα λιγοστά για το επιχειρούμενο κίνημα χρήματα, δεν είχαν συγκεντρωθεί ακόμα. Από εκεί έστειλε την επαναστατική προκήρυξη:
«Μάχου υπέρ πίστεως και πατρίδος Η ώρα ήλθεν, ω Άνδρες Έλληνες! Προ πολλού οι λαοί της Ευρώπης, πολεμούντες υπέρ των ιδίων Δικαιωμάτων και Ελευθερίας αυτών, μας επροσκάλουν εις μίμησιν, αυτοί, καίτοι οπωσούν ελεύθεροι, επροσπάθησαν όλαις δυνάμεσι να αυξήσωσι την ελευθερίαν, και δι’ αυτής πάσαν αυτών την ευδαιμονίαν. Οι αδελφοί μας και φίλοι είναι πανταχού έτοιμοι, οι Σέρβοι, οι Σουλιώται, και όλη η Ήπειρος, οπλοφορούντες μας περιμένωσιν. Ας ενωθώμεν λοιπόν με Ενθουσιασμόν! Η Πατρίς μας προσκαλεί! …Εις τα όπλα λοιπόν φίλοι. Η Πατρίς μας προσκαλεί ~
Αλέξανδρος Υψηλάντης Την 23ην Φεβρουαρίου 1821. Εις το γενικόν στρατόπεδον του Ιασίου»
Όμως έπρεπε, έστω και τυπικά όπως πίστευε ο Υψηλάντης να ζητήσει την συγκατάθεση του τσάρου αφού οι δύο ηγεμονίες βρίσκονταν υπό ρωσική προστασία και οποιαδήποτε κίνηση απαιτούσε τουλάχιστον τη ρωσική συγκατάνευση. Στις 26 Ιανουαρίου είχε ξεκινήσει το συνέδριο των κρατών-μελών της Ιερής συμμαχίας στο Λάιμπαχ. Σε αυτό συμμετείχε και η Ρωσία με τον τσάρο Αλέξανδρο. Στις 23 Φεβρουαρίου ο Υψηλάντης, ο Σούτσος και οι άρχοντες της Μολδαβίας του απηύθυναν έκκληση συγκατάθεσης και υποστήριξης. Η απάντηση του τσάρου όμως ήταν η αποκήρυξη της επανάστασης και η απόλυση του Υψηλάντη από τον ρωσικό στρατό! Οι Ρώσοι τον άδειασαν. Ταυτόχρονα ο τσάρος ως εγγυητής των ηγεμονιών, δήλωσε αμέτοχος των γεγονότων και έδωσε την έγκριση στον σουλτάνο να επέμβει.
-----
-----
Ο Ιερός Λόχος και οι προδοτικοί λογχισμοί.
-----
-----
Στις 26 Φεβρουαρίου, σε δοξολογία στο Ιάσιο, ο μητροπολίτης Βενιαμίν ευλόγησε τη σημαία της επανάστασης και το ξίφος του Υψηλάντη. Σύντομα όμως οι ελπίδες διαψεύστηκαν αφού το κίνημά του δεν βρήκε την αναμενόμενη απήχηση. Μια σφαγή αιχμαλώτων Τούρκων στρατιωτών και αμάχων στο Γαλάτσι, από το σώμα του Βασίλειου Καραβία, έφερε την απέχθεια των ντόπιων για την εξέγερση που είχε μόλις ξεσπάσει.
Στο παρασκήνιο, η δράση του Αυστριακού προξένου επέτεινε την ήδη δυσχερή θέση του Υψηλάντη. Με κάθε τρόπο, ο πρόξενος προσπαθούσε να περιορίζει τη δύναμη του Υψηλάντη και παρακολουθούσε καθημερινά κάθε του κίνηση με στόχο την ματαίωση μιας εξέγερσης στην Κωνσταντινούπολη. Οι σφαγές των υπόπτων για εξέγερση στην Κωνσταντινούπολη είχαν ηθικό αυτουργό την Αυστρία του Μέττερνιχ.
Στα μέσα Μαρτίου 1821, στα σύνορα Βλαχίας-Μολδαβίας, στην πόλη Φωξάνη (Focşani), ο Υψηλάντης ίδρυσε τον Ιερό λόχο. Ήταν ένα στρατιωτικό σώμα που συγκροτήθηκε από νεαρούς Έλληνες εθελοντές, κυρίως σπουδαστές, από τις ελληνικές παροικίες της Οδησσού και της Μολδοβλαχίας. Ήταν ένα επίλεκτο σώμα, αρχικά εκατόν είκοσι ιερολοχιτών. Αυτοί στη συνέχεια έγιναν τετρακόσιοι και ήταν η ψυχή του στρατού του Υψηλάντη και ουσιαστικά το πρώτο οργανωμένο ελληνικό στρατιωτικό σώμα.
Στη συνέχεια όμως ήρθαν οι προδοσίες από αυτούς που ο Υψηλάντης θεωρούσε αφοσιωμένους. Ο Σάββας Καμινάρης Φωκιανός διαφώνησε λόγω της αρνητικής απάντησης των Ρώσων για την υποστήριξη του κινήματος και συνεργάστηκε με τους Τούρκους. Τον Μάιο του 1821 μάλιστα πολέμησε εναντίον των Ελλήνων. Ο φιλόδοξος Βλάχος, Τούντορ Βλαδιμηρέσκου επίσης, παρά τις συναντήσεις του με τον Υψηλάντη και άλλους Έλληνες, έδρασε προδοτικά. Αφού συνελήφθη

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου